[et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][et_pb_row _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][et_pb_text _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”]<\/p>\n
Klasztor oo Dominikan\u00f3w w Klimontowie Sandomierskim<\/p>\n
[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][et_pb_row column_structure=”1_2,1_2″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=”1″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][et_pb_row _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][et_pb_text _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”]<\/p>\n
KASPER\u00a0 <\/span>I\u00a0 <\/span>SEBASTIAN\u00a0 <\/span>FODYGOWIE\u00a0 <\/span>BUDOWNICZYMI \u00a0 <\/span>DOMINIKA\u0143SKIEGO ZESPO\u0141U KLASZTORNEGO W KLIMONTOWIE.<\/b><\/span><\/p>\n <\/b><\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Kontynuuj\u0105c prace w Podominika\u0144skim Zespole Klasztornym w Klimontowie, zim\u0105 1997\/8, wykonane zosta\u0142y badania w prezbiterium ko\u015bcio\u0142a. W\u015br\u00f3d wielu informacji jakie uda\u0142o si\u0119, dzi\u0119ki nim uzyska\u0107, na najwi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje sygnatura z gmerkiem Kaspra i Sebastiana Fodyg\u00f3w oraz data 1618. Malowid\u0142o wykonano na \u0142uku t\u0119czy od strony prezbiterium, w technice \u201eal fresco\u201d bezpo\u015brednio na warstwie tynku g\u0142adzonego pokrywaj\u0105cego wn\u0119trze ca\u0142ego prezbiterium; nie posiadaj\u0105cego, w okolicach malowid\u0142a, \u017cadnych \u015blad\u00f3w \u0142\u0105cze\u0144. Malowid\u0142o, podobnie jak wszystkie powierzchnie w ca\u0142ym ko\u015bciele, uleg\u0142o zas\u0142oni\u0119ciu w czwartej \u0107wierci XVIII w. Zmieniono w\u00f3wczas kolorystyk\u0119 ca\u0142ego wn\u0119trza, dodano barokowe o\u0142tarze o szaro- b\u0142\u0119kitnej marmoryzacji, na podobny kolor pomalowano ju\u017c istniej\u0105c\u0105 snycerk\u0119, \u015bciany pobielono, stiuki sklepie\u0144 pomalowano na kolor szary. W miejscu istniej\u0105cej sygnatury namalowano, w technice \u201e fresco secco\u201d,\u00a0 <\/span>\u201eOko Opatrzno\u015bci\u201d. Do naszych czas\u00f3w prezbiterium jeszcze kilkakrotnie pomalowano min. w 1902 i ok. 1964 r. W tym samym miejscu gdzie niegdy\u015b istnia\u0142a sygnatura w 1902 r. umieszczono \u201eBaranka Apokaliptycznego\u201d \/farba klejowa + wapno\/ , kt\u00f3ry z niewielkimi zmianami przetrwa\u0142 do dzi\u015b.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n WARSZTAT FODYG\u00d3W.<\/span><\/p>\n Koniec XVI i pocz\u0105tek XVII w to w Kielecczy\u017anie okres znacznego ruchu budowlanego. Teren by\u0142 ciekawy ze wzgl\u0119du na materia\u0142 kamieniarski dzi\u0119ki licznym tu kamienio- i marmuro\u0142omom.<\/span><\/p>\n Zespo\u0142y artystyczne grupowa\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 siedzib mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w \u015bwieckich i duchownych, w zasi\u0119gu wp\u0142yw\u00f3w Krakowa, w kt\u00f3rym bogate mieszcza\u0144stwo i dw\u00f3r kr\u00f3lewski dostarcza\u0142y pracy architektom i rze\u017abiarzom. W specjalnych warunkach wyrasta\u0142y one wok\u00f3\u0142 miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rych znajdowa\u0142y si\u0119 kamienio\u0142omy, jak np. w Pi\u0144czowie, Szyd\u0142owcu, D\u0119bnikach Czernej, Krzeszowicach czy Ch\u0119cinach.<\/span><\/p>\n Na prze\u0142omie XVI i XVII w. w Ch\u0119cinach powstaje \u015brodowisko artystyczne, kt\u00f3rego najwybitniejszym i najbardziej znanym przedstawicielem jest Kasper Fodyga. <\/span><\/p>\n Pochodzi\u0142 on z W\u0142och p\u00f3\u0142nocnych, z Mesocco. Przypuszczalnie wraz z bra\u0107mi, rodzonym Sebastianem i stryjecznym Albertem, tak\u017ce muratorem, przybywa do Polski w drugiej po\u0142owie XVI w. Obaj bracia osiedlaj\u0105 si\u0119 w Ch\u0119cinach: w niedalekim Szyd\u0142owcu zatrzymuje si\u0119 Albert. Z biegiem lat Kasper wzrasta w znaczenie i \u017ceni si\u0119 ze Szlachciank\u0105 Zuzann\u0105 z Grodzanowic. Jak wysok\u0105\u00a0 <\/span>pozycj\u0119 spo\u0142eczn\u0105 osi\u0105gn\u0105 z biegiem lat \u015bwiadczy\u0107 mo\u017ce powstanie jego w\u0142asnej kaplicy przy ko\u015bciele P.W. Trzech Kr\u00f3li w Ch\u0119cinach i nast\u0119puj\u0105cy napis na tablicy epitafijnej:<\/span><\/p>\n \u201e.Czy chcesz zna\u0107 czytelniku tw\u00f3rc\u0119? Je\u017celi chcesz zna\u0107, wiedz, \u017ce jest nim Kasper Fodyga i cnotliwa Zuzanna jego ma\u0142\u017conka nie z ostatniego swego ma\u0142\u017ce\u0144stwa, kt\u00f3rzy wystawili to dzie\u0142o mi\u0142e Bogu. Dlatego nie oszcz\u0119dzili swoich pieni\u0119dzy i trudu i pragn\u0119li wybudowa\u0107 te przybytki, by stad wzrasta\u0142 chwa\u0142a i cze\u015b\u0107 najwy\u017cszemu Jowiszowi, by mogli tu powierzy\u0107 ziemi [swe] szcz\u0105tki. Oboje do\u017cyli s\u0119dziwego wieku. Byli to starcy prawi i zgodni, opiekunowie biednych, dobrzy dla swoich. O jak\u017ce dzielnym obro\u0144c\u0105 tej s\u0142awnej ziemi kr\u00f3lewskiej, jak\u017ce by\u0142 czujnym doradc\u0105. Nie by\u0142 ostatnim w swej sztuce Ze pierwszym by\u0142 zaiste, niech \u015bwiadcz\u0105 te liczne budowle wzniesione ku chwale niebieskiego Ojca. Jowisz im b\u0142ogos\u0142awi\u0142, u\u017cyczy\u0142 pomy\u015blno\u015bci i najd\u0142u\u017cszego \u017cycia. Szcz\u0105tki swe\u00a0 <\/span>powierzyli zgni\u0142ej ziemi, \u015bwiatu wiecznotrwa\u0142\u0105 s\u0142aw\u0119, a gwiazdom ducha. Ktokolwiek jeste\u015b czytelniku, odejd\u017a teraz i b\u0105d\u017a zdr\u00f3w. Roku Pa\u0144skiego 1614.\u201d<\/i><\/span><\/p>\n Dorobek braci Fodyg\u00f3w jest ma\u0142o znany, jedynie kilka obiekt\u00f3w zosta\u0142o im bezsprzecznie przypisanych.<\/span><\/p>\n Pierwsz\u0105 znan\u0105 nam budowl\u0105 Kaspra jest kaplica grobowa Padniewskich w Pilicy; datowana [1601 r.] oraz sygnowana jego nazwiskiem i gmerkiem. W 1602 r. pracuje wraz z bratem Albertem przy budowie ratusza w Szyd\u0142owcu. Przed rokiem 1613 buduj\u0105 dom Sebastiana, darowany p\u00f3\u017aniej klasztorowi Klarysek. W 1614 r. Kasper ko\u0144czy budow\u0119 w\u0142asnej kaplicy przy ko\u015bciele parafialnym w Ch\u0119cinach.<\/span><\/p>\n Ju\u017c tylko przypuszczeniami jest udzia\u0142 Fodyg\u00f3w w pracach: przy rozbudowie zamku i budowie kaplicy kruchty przy ko\u015bciele parafialnym w Szyd\u0142owcu oraz\u00a0 <\/span>w latach 1605-7 budowa kaplicy p.w.\u00a0 <\/span>\u015bw. Leonarda fundowana przez Stanis\u0142awa i Klemensa Branickich z Ruszczy w Ch\u0119cinach.<\/span><\/p>\n Oko\u0142o 1625 r. Kasper umiera nie pozostawiwszy potomk\u00f3w; spadkobierc\u0105 jego pozostaje brat Sebastian. <\/span><\/p>\n Pozosta\u0142e dzie\u0142a Kaspra i Sebastiana nie by\u0142y do tej pory znane. Uwzgl\u0119dniaj\u0105c i\u017c: rozpocz\u0119cie budowy Dominika\u0144skiego Zespo\u0142u Klasztornego w Klimontowie nast\u0105pi\u0142o w 1617 r; data przy sygnaturze w prezbiterium to 1618 r.; a rozpocz\u0119cie budowy klasztoru okre\u015bla si\u0119 na 1623 r; uzasadnionym by\u0142oby twierdzenie i\u017c dla Kaspra by\u0142a to ostatnia budowa jak\u0105 prowadzi\u0142. Po jego \u015bmierci, gdy cz\u0119\u015b\u0107 prac przy zabudowaniach klasztornych by\u0142a ju\u017c zapewne zaawansowana, mo\u017cna przypuszcza\u0107 i\u017c budow\u0119 kontynuowa\u0142 Sebastian; jak d\u0142ugo trudno okre\u015bli\u0107, w tym czasie nie by\u0142 ju\u017c m\u0142odym cz\u0142owiekiem. Ze zgromadzonych informacji wynika ze klimontowski klasztor by\u0142 ostatnim dzie\u0142em Kaspra i Sebastiana Fodyg\u00f3w. Rozleg\u0142o\u015b\u0107 za\u0142o\u017cenia wyklucza prowadzenie przez nich, w tym samym czasie, innych prac.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n STYLISTYCZNE I WARSZTATOWE ZWI\u0104ZKI POMI\u0118DZY BUDOWLAMI FODYG\u00d3W.<\/span><\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 warsztat\u00f3w budowlanych w Regionie \u015bwi\u0119tokrzyskim by\u0142a w r\u00f3\u017cnym stopniu zwi\u0105zana z krakowskim cechem murarsko- kamieniarskim. Wyst\u0119puj\u0105ce tutaj nurty architektoniczne oddzia\u0142ywa\u0142y na siebie w takim zakresie, \u017ce budowle genetycznie i stylistycznie \u201e czyste\u201d nale\u017ca\u0142y tu do mniejszo\u015bci; zawi\u0142e relacje pomi\u0119dzy nimi utrudniaj\u0105 dzi\u015b ich systematyk\u0119.<\/span><\/p>\n \u201eMa\u0142a\u201d architektura – kamienne elementy architektoniczne, g\u0142\u00f3wnie otwor\u00f3w, by\u0142y na og\u00f3\u0142, sprowadzane w stanie gotowym z kamienio\u0142om\u00f3w. Odkuwano tam gotowe elementy wed\u0142ug szablon\u00f3w, zatracaj\u0105c indywidualnych charakter obiekt\u00f3w dla kt\u00f3rych by\u0142y przeznaczone. W \u015br\u00f3d barokowych wzorc\u00f3w kt\u00f3re powiela\u0142y liczne warsztaty, w Pi\u0144czowie i Ch\u0119cinach istnia\u0142y manufaktury stosuj\u0105ce wzorce manierystyczne; w Ch\u0119cinach warsztat Fodyg\u00f3w, kt\u00f3ry produkcj\u0119 \u201eseryjn\u0105\u201d rozpocz\u0105\u0142 od pocz\u0105tku wieku ( pozosta\u0142e, \u0107wier\u0107 wieku p\u00f3\u017aniej) . \u201eWielka\u201d architektura na omawianym terenie by\u0142a g\u0142\u00f3wnie dorobkiem murator\u00f3w, tak\u017ce jako projektant\u00f3w.<\/span><\/p>\n Bior\u0105c pod uwag\u0119 wymienione uwarunkowania mo\u017cemy przyj\u0105\u0107 i\u017c projektantem klimontowskiego za\u0142o\u017cenia klasztornego by\u0142 Kasper Fodyga wsp\u00f3lnie z bratem Sebastianem. \u015bmier\u0107 fundatora prawdopodobnie wymusi\u0142a zmian\u0119 formy narteksu i przekszta\u0142cenie go w mauzoleum, \u0142\u0105cz\u0105cego ze sob\u0105 cechy kopu\u0142owej kaplicy grobowej i poch\u00f3wku pod progiem \u015bwi\u0105tyni. Po \u015bmierci Kaspra prace kontynuowa\u0142\u00a0 <\/span>Sebastian lecz prawdopodobnie i on nie uko\u0144czy\u0142 wszystkich prac. Og\u00f3lny program by\u0142 zapewne kontynuowany. <\/span><\/p>\n Do wyja\u015bnienia pozostaj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce zagadnienia: jakie cechy charakterystyczne dla warsztatu Fodyg\u00f3w powt\u00f3rzone zosta\u0142y w Klimontowie \/ uk\u0142ad przestrzenny, konstrukcja, detale architektoniczne, techniki murarskie, u\u017cyte materia\u0142y\/; czy kamieniarka pochodzi\u0142a wy\u0142\u0105cznie z ich warsztat\u00f3w \/wyr\u00f3\u017cniamy r\u00f3\u017cne gatunki kamienia: wapie\u0144, marmur, piaskowiec\/; jak kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 dekoracje sgraffitowe w innych obiektach ich autorstwa; czy zatrudniali malarza cechowego, czy i on by\u0142 z pochodzenia W\u0142ochem.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Na pewne zwi\u0105zki ko\u015bcio\u0142a klimontowskiego z ko\u015bcio\u0142em Ch\u0119ci\u0144skim zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119\u00a0 <\/span>Adam Mi\u0142ob\u0119dzki<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Trzy ze znanych realizacji braci Fodyg\u00f3w to kaplice kopu\u0142owe o charakterze sepulkularnym o zbli\u017conych wymiarach i powtarzaj\u0105cych si\u0119 elementach; czwart\u0105 z nich by\u0142a by kaplica narteksu w Klimontowie. Kopu\u0142owe kaplice grobowe – najmonumentalniejsze produkty architektury kamieniarskiej od ostatniej tercji XVI w. by\u0142y pomnikami nowej kontrreformacyjnej dewocji, a zarazem chwa\u0142y czy te\u017c snobizmu fundatora i jego rodu. W Klimontowie kaplica kopu\u0142owa stanowi centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 narteksu, powsta\u0142a po zmianie pierwotnej koncepcji architektonicznej<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n FUNDATORZY BUDOWLI FODYG\u00d3W.<\/span><\/p>\n Wi\u0119kszo\u015b\u0107 znanych nam realizacji Fodyg\u00f3w to fundacje prywatne mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w o charakterze sepulkularnym, do takich jak mniemam, b\u0119dzie mo\u017cna zaliczy\u0107 narteks ko\u015bcio\u0142a klimontowskiego.<\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n INNE CENNE INFORMACJE UZYSKANE W TRAKCIE PRAC.<\/span><\/p>\n W 1618 r. gdy wykonywano tynki istnia\u0142y ju\u017c stalle, gdy\u017c ich rozmiar uwzgl\u0119dniono pozostawiaj\u0105c w tle nie wyko\u0144czon\u0105 powierzchni\u0119. Okno w \u015bcianie wschodniej zosta\u0142o wt\u00f3rnie zamurowane i nie otynkowane po powstaniu obecnego o\u0142tarza ok. 1650 r.; pierwotnie by\u0142o eksponowane w tle innego. Dolne partie \u015bcian zdobi\u0105 cztery tzw. \u201eZacheusze\u201d, wykonane w technice \u201eal. fresco\u201d, w p\u00f3\u017aniejszym czasie zasta\u0142y zamalowane i dwa z nich zas\u0142oni\u0119te boazeriami o\u0142tarza powsta\u0142ymi w 2 \u0107w. XVIII w. Kamienny portal, prowadz\u0105cy do zakrystii, z tablic\u0105 fundacyjn\u0105,\/ jak nale\u017ca\u0142oby si\u0119 tego spodziewa\u0107\/ powsta\u0142 nieco p\u00f3\u017aniej ni\u017c tynki \u015bcian prezbiterium; a ich uzupe\u0142nienia wykonane w\u00f3wczas posiadaj\u0105 wyra\u017ane granice. W czasie osadzania portalu uszkodzeniu uleg\u0142o, wyst\u0119puj\u0105ce nieopodal malowid\u0142o \/\u201dZacheusz\u201d\/.<\/span><\/p>\n W\u015br\u00f3d desek stanowi\u0105cych rodzaj rusztowania za o\u0142tarzem g\u0142\u00f3wnym, znaleziono jedn\u0105 posiadaj\u0105c\u0105 dekoracj\u0119 malarsk\u0105 z: ornamentem wici ro\u015blinnej malowanej czarn\u0105 kresk\u0105, \u017c\u00f3\u0142tymi li\u015b\u0107mi akantu tworz\u0105cymi g\u0142owic\u0119 kapitelu oraz czterema otworami – zapewne miejscem osadzenia kwiaton\u00f3w. Deska stanowi zapewne fragment nie zachowanego, siedemnastowiecznego wystroju ko\u015bcio\u0142a. Zdaniem ks. Kukli\u0144skiego siedemnastowieczne o\u0142tarze zosta\u0142y spalone ………………..\u00a0 <\/span>Obecnie wykonane odkrywki na \u015bcianach nawy, ujawni\u0142y istnienie czterech malowanych o\u0142tarzy. Dwa umieszczone na \u015bcianie t\u0119czowej maj\u0105 form\u0119 podwieszanych draperii otaczaj\u0105cych otwory wykute w \u015bcianie; pierwotnie, zapewne wyko\u0144czone elementami snycerki i posiadaj\u0105ce wewn\u0105trz obraz lub rze\u017ab\u0119. Pozosta\u0142e dwa umieszczono na filarach obu pseudotransept\u00f3w. Podobnie jak poprzednie malowid\u0142a przedstawiaj\u0105 draperie, lecz nie wyst\u0119puj\u0105 tutaj wykute wn\u0119ki. Dodatkowo, o\u0142tarz w p\u00f3\u0142nocnej wn\u0119ce posiada murowan\u0105 mens\u0119. Dominuj\u0105 kolory: czerwony – minia, zielony i niebieski – miedziowe. Wszystkie cztery malowid\u0142a zas\u0142oni\u0119to o\u0142tarzami osiemnastowiecznymi, a fragmenty widoczne zamalowano.\u00a0 <\/span>Ods\u0142oni\u0119cie i pe\u0142niejsza ich analiza b\u0119dzie mo\u017cliwa dopiero w czasie prowadzenia prac konserwatorskich w tej cz\u0119\u015bci ko\u015bcio\u0142a.<\/span><\/p>\n Fresk mokry; malowany na warstwie mokrego tynku.<\/span><\/p>\n Wyst\u0119powanie tam \u015blad\u00f3w \u0142\u0105czenia tynk\u00f3w sugerowa\u0142o by powstanie malowid\u0142a niezale\u017cnie od tynk\u00f3w dekoruj\u0105cych prezbiterium. \u015blady \u0142\u0105cze\u0144 tynk\u00f3w zaznaczaj\u0105 si\u0119 wyra\u017anie w pod\u0142uczu \u015bciany t\u0119czowej i w okolicy portalu prowadz\u0105cego do zakrystii.<\/span><\/p>\n Fresk suchy; malowany wod\u0105 wapienn\u0105 z pigmentami na warstwie mokrej pobia\u0142y<\/span><\/p>\n Kr\u00f3l A. \u201e Kasper Fodyga budowniczy Ch\u0119ci\u0144ski z pocz\u0105tku XVII wieku\u201d. B.H.S. 1951.<\/span><\/p>\n W tym okresie pracuj\u0105 w Ch\u0119cinach: bracia Fodygowie Kasper i Sebastian – W\u0142osi, Kasper Achterlon – Szkot, August de Vien – Flamand(?), Hersz syn Szyfry – \u00afyd i Polacy : murator Marcin Rydz oraz kamieniarze Adam i Piotr Zg\u0142obiccy. –\u00a0 <\/span>Kr\u00f3l A. \u201e Kasper…..<\/span><\/p>\n p\u00f3\u0142nocne okolice jeziora Como i Magiore, obecnie Szwajcaria.<\/span><\/p>\n Na znaczniejsz\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje fakt wzniesienia przez mieszczanina w tym czasie w Polsce kaplicy grobowej. Na tle \u00f3wczesnych stosunk\u00f3w spo\u0142ecznych nale\u017ca\u0142oby t\u0142umaczy\u0107 to specjaln\u0105 rol\u0105 Fodygi w Ch\u0119cinach, znacznym jego bogactwem oraz du\u017c\u0105 kultur\u0105. – Kr\u00f3l A. \u201e Kasper ……<\/span><\/p>\n T\u0142umaczenie za: Kr\u00f3l A. \u201e Kasper ……….<\/span><\/p>\n Na pro\u015bb\u0119 ma\u0142\u017conk\u00f3w Kaspra i Zuzanny Fodyg\u00f3w arcybiskup gnie\u017anie\u0144ski Henryk Firlej z D\u0105brownicy\u00a0 <\/span>\u201eeryguje na beneficjum\u201d ich kaplic\u0119 grobow\u0105 p.w. Trzech Kr\u00f3li w r. 1625; w rok p\u00f3\u017aniej S\u0105d Kr\u00f3lewski wydaje wyrok w procesie o \u201e hergeverth\u201d (rynsztunek wojenny) pomi\u0119dzy Sebastianem Fodyg\u0105, bratem Kaspra, a Zuzann\u0105 z Grodzanowic 1-o v. Fody\u017cyn\u0105, ju\u017c ma\u0142\u017conk\u0105 s\u0142awetnego Marcina Sornatowicza. Kr\u00f3l A. \u201e Kasper…. <\/span><\/p>\n …………….<\/span><\/p>\n Mi\u0142ob\u0119dzki A. \u201eArchitektura regionu \u015bwi\u0119tokrzyskiego w XVII wieku\u201d Rocznik Muzeum \u015bwi\u0119tokrzyskiego \u00a0 \u00a0<\/span><\/b><\/span><\/p>\n \u00a0 \u00a0 <\/span><\/b>T. 9\/1975, Krak\u00f3w 1975. \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n Mi\u0142ob\u0119dzki A. \u201eArchitektura ……….. \u00a0 \u00a0<\/span><\/b> \u00a0 \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n Najwa\u017cniejszy o\u015brodek kamieniarski istnia\u0142 w Pi\u0144czowie (wapie\u0144), w Ch\u0119cinach (marmur) oraz w Kunowie, W\u0105chocku i w Szyd\u0142owcu (piaskowiec). Mi\u0142ob\u0119dzki A. \u201eArchitektura ………… \u00a0 \u00a0<\/span><\/b> \u00a0 \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n Zdaniem ks. Kukli\u0144skiego Jan Zbigniew Ossoli\u0144ski pochowany zosta\u0142 w prezbiterium ko\u015bcio\u0142a, gdzie umieszczono r\u00f3wnie\u017c tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 – obecne badania tego nie potwierdzi\u0142y.<\/span><\/p>\n Mi\u0142ob\u0119dzki A. \u201eArchitektura ………………. \u00a0 \u00a0<\/span><\/b> \u00a0 \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n Brak r\u00f3wnomiernego zespolenia poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci. Zachodnia \u015bciana p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci narteksu niemal ca\u0142kowicie mija si\u0119 ze \u015bcian\u0105 p\u00f3\u0142nocn\u0105. W odpowiadaj\u0105cym mu naro\u017cniku po\u0142udniowo zachodnim po\u0142\u0105czenie jest prawid\u0142owe. Zak\u0142\u00f3cenia mog\u0142y zosta\u0107 spowodowane wt\u00f3rnym wkomponowaniem r\u00f3wnomiernej, czworobocznej kaplicy w korytarz gdzie to r\u00f3wnomierno\u015b\u0107 nie by\u0142a potrzebna – przypis autora.<\/span><\/p>\n dotychczas datowane na 2 \u0107w. XVII w. Bernaciak J. \u201eZesp\u00f3\u0142 Podominika\u0144ski w Klimontowie\u201d. Kielce 1986.<\/span><\/p>\n By\u0107 mo\u017ce przez pierwsze lata funkcj\u0119 o\u0142tarza g\u0142\u00f3wnego spe\u0142nia\u0142, najstarszy z istniej\u0105cych w tym ko\u015bciele, o\u0142tarz \u015bw. Krzy\u017ca; datowany na 1 po\u0142 XVII w. przez\u00a0 <\/span>J. Bernaciaka .<\/span><\/p>\n Publikowane w: Rozdzia\u0142 w ksi\u0105\u017cce Eugeniusza Niebelskiego \u201e W dobrach Ossoli\u0144skich\u201d. Klimont\u00f3w i okolice. 1999.<\/i><\/span><\/p>\n [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=”1_2,1_2″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][\/et_pb_column][et_pb_column type=”1_2″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][et_pb_column type=”4_4″ _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default”][et_pb_text _builder_version=”4.9.0″ _module_preset=”default” custom_padding=”||0px|||”]<\/p>\n NIEZNANE\u00a0 <\/span>MALOWID\u0141A\u00a0 <\/span>KLASZTORU\u00a0 <\/span>DOMINIKAN\u00d3W\u00a0 <\/span>W\u00a0 <\/span>KLIMONTOWIE. <\/b><\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Nad niewielkim miasteczkiem w dolinie Koprzywnianki g\u00f3ruj\u0105 dwa ko\u015bcio\u0142y. Nieco bli\u017cej miasta barokowy \u015bw. J\u00f3zefa, wybudowany na planie elipsy, z dwoma wie\u017cami, kryty kopu\u0142\u0105. Powy\u017cej na niewielkim wzg\u00f3rzu widoczny jest, smuk\u0142y, o formach nawi\u0105zuj\u0105cych do architektury gotyckiej z wczesnobarokowymi szczytami ko\u015bci\u00f3\u0142 i klasztor po dominika\u0144ski. Ko\u015bci\u00f3\u0142 przyklasztorny nigdy nie spe\u0142nia\u0142 funkcji ko\u015bcio\u0142a parafialnego, do dzi\u015b nabo\u017ce\u0144stwa odprawiane s\u0105 tutaj z rzadka. W zabudowaniach klasztornych mie\u015bci si\u0119 Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce. Remonty wykonywane w XX w. mia\u0142y g\u0142\u00f3wnie, charakter adaptacyjny i przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania wielu uszkodze\u0144 substancji zabytkowej. <\/span><\/p>\n Od jedenastu lat ks. kanonik Adam Nowak, proboszcz tutejszej parafii prowadzi w zespole klasztornym prace: remontowe, zabezpieczaj\u0105ce i konserwatorskie \/wszystkie pod nadzorem konserwatorskim\/.Prace finansowane s\u0105 z zasob\u00f3w parafii, darowizn, wspomagane przez Urz\u0105d konserwatorski i wojewod\u0119 (Tarnobrzeg). Prace rozpocz\u0119to od naprawy dach\u00f3w, restauracji \u015bcian elewacyjnych, wykonania odwodnienia i uporz\u0105dkowania terenu wok\u00f3\u0142 obiektu. Wewn\u0105trz, prace prowadzone s\u0105 stopniowo w cz\u0119\u015bci klasztoru nale\u017c\u0105cej do parafii \/po\u0142udniowa cz\u0119\u015b\u0107 skrzyd\u0142a wschodniego i skrzyd\u0142o po\u0142udniowe\/. Po konserwacji s\u0105 trzy z o\u0142tarzy ko\u015bcio\u0142a i wiele obraz\u00f3w sztalugowych.\u00a0 <\/span>W najbli\u017cszym czasie planowane jest przyst\u0105pienie do prac badawczych i konserwatorskich dotycz\u0105cych \u015bcian wewn\u0119trznych ko\u015bcio\u0142a.<\/span><\/p>\n Dominika\u0144ski\u00a0 <\/span>zesp\u00f3\u0142 klasztorny w Klimontowie zacz\u0119to wznosi\u0107 jako cz\u0119\u015b\u0107 za\u0142o\u017cenia miejskiego, miasta prywatnego rodu Ossoli\u0144skich; fundacji zapocz\u0105tkowanej przez\u00a0 <\/span>Jana Zbigniewa Ossoli\u0144skiego\u00a0 <\/span>na pocz\u0105tku XVII w. Dominikanie sprowadzeni zostali do Klimontowa w 1613 roku. Ko\u015bci\u00f3\u0142 pod\u00a0 <\/span>wezwaniem \u015bw. Jacka i Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny\u00a0 <\/span>wzniesiono w latach 1617-23. Po jego uko\u0144czeniu budowano kolejno: krucht\u0119, skrzyd\u0142o wschodnie klasztoru, p\u00f3\u0142nocne, zachodnie; jako ostatni element architektoniczny wzniesiono w 1735 roku wie\u017c\u0119. W\u00a0 <\/span>nast\u0119pnych latach przyst\u0105piono do przesklepiania pomieszcze\u0144 pierwszego pi\u0119tra. <\/span><\/p>\n Klasztor nigdy nie rozwin\u0105 si\u0119 w takim stopniu jak chcieli tego jego za\u0142o\u017cyciele. Nigdy nie by\u0142o tutaj nowicjatu. A fundatorzy pocz\u0105wszy od Jerzego Ossoli\u0144skiego bardziej skupiali sw\u0105 uwag\u0119 na ko\u015bciele parafialnym, kolegiackim pod wezwaniem \u015bw. J\u00f3zefa. Po pierwszych dziesi\u0105tkach lat, w kt\u00f3rych klasztor powstawa\u0142, tak\u017ce p\u00f3\u017aniej zdarza\u0142y si\u0119 lata rozkwitu, kt\u00f3re \u015bci\u015ble zwi\u0105zane by\u0142y z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 kilku przeor\u00f3w: O. Dominik Frydrychowicz (1687-93), O. Jacek Zygmuntowicz (1693-99), O. Tomasz Babicki, O. Jan Galbert Nowakowski O. Jan Woli\u0144ski.\u00a0 <\/span>Nie omija\u0142y klasztoru tak\u017ce, nieszcz\u0119\u015bcia: po\u017cary \/1688, ok. 1751, ok. 1761, 1825, 1982\/, ulewne deszcze -1823,1878. Od ko\u0144ca XVIII w.\u00a0 <\/span>klasztor zacz\u0105\u0142 podupada\u0107 ekonomicznie. W drugiej po\u0142owie XIX w. sta\u0142 si\u0119, na mocy \u201eNajwy\u017cszego Ukazu\u201d klasztorem etatowym. Ostatnim przeorem, i przez d\u0142ugie lata jedynym zakonnikiem tego klasztoru by\u0142 zmar\u0142y w 1901 r. O. Korneli Mikusi\u0144ski. Grunty orne wypuszczone w dzier\u017caw\u0119 nie przynosi\u0142y dochod\u00f3w; w dolnych pomieszczeniach, dawnych celach zakonnych, urz\u0105dzone by\u0142y stajnie, chlewy i g\u0119siarnie.<\/span><\/p>\n Od 1902 roku znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 klasztoru zajmuj\u0105 urz\u0119dy i szko\u0142y; min.: Preparanda Nauczycielska, p\u00f3\u017aniej Szko\u0142a Powszechna, Urz\u0105d Gminy i mieszkania dla w\u00f3jta i pisarza oraz areszt; w czasie I wojny \u015bwiatowej – szpital wojskowy; w okresie mi\u0119dzywojennym – Seminarium Nauczycielskie; po\u00a0 <\/span>II wojnie \u015bwiatowej Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105ce i Szko\u0142a Rolnicza.<\/span><\/p>\n Dekoracje \u015bcian zewn\u0119trznych.<\/span><\/p>\n Zar\u00f3wno ko\u015bci\u00f3\u0142 jak i cz\u0119\u015b\u0107 klasztoru budowano w w\u0105tku dzikim, z r\u00f3\u017cnego rodzaju kamieni nieobrobionych, z niewielkimi wtr\u0105ceniami ceg\u0142y (\u201epalc\u00f3wki\u201d), co wymusza\u0142o natychmiastowe wykonanie ich dekoracji. Dekoracj\u0119 \u015bcian zewn\u0119trznych stanowi\u0105: wykonane w tynku- profile, gzymsy i pilastry; kamieniarka (g\u0142\u00f3wnie kruchty oraz nieliczne, zachowane obramienia okien klasztoru); dekoracje tynkarskie, w tym dekoracje sgraffitowe. Tynki, dekoracje sgraffitowe i cz\u0119\u015b\u0107 malarskich powstawa\u0142y w ko\u0144cowym etapie budowy poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w architektonicznych. Po uko\u0144czeniu budowy mur\u00f3w, rozbieraj\u0105c od g\u00f3ry rusztowania, wykonywano: tynki i dekoracje. Najwcze\u015bniej powsta\u0142a dekoracja sgraffitowa ko\u015bcio\u0142a (ok.1623); niestety nie zachowa\u0142a si\u0119 dekoracja zachodniego szczytu ko\u015bcio\u0142a. Ods\u0142oni\u0119ty, poddany konserwacji i rekonstrukcji, zosta\u0142 fryz z ornamentem zdwojonej plecionki \/ok.50% orygina\u0142u\/. Sgraffito czarno-bia\u0142e wykonano z: zaprawy barwionej w\u0119glem drzewnym z niewielkimi wtr\u0105ceniami ceg\u0142y t\u0142uczonej i w\u0119glanu wapnia ; pobia\u0142a z dodatkiem piasku. Rysunek nanoszono na \u015bcian\u0119 przy pomocy sznurka i trzech gwo\u017adzi, po wcze\u015bniejszym zaznaczeniu poziom\u00f3w.<\/span><\/p>\n Krucht\u0119 wybudowano po uko\u0144czeniu budowy ko\u015bcio\u0142a \/ok. 1623\/. Jednolit\u0105 form\u0119 ci\u0105gu \u015blepych arkad, rozdzielono po\u015brodku rodzajem czworobocznej kaplicy krytej kopu\u0142\u0105 na b\u0119bnie z latarni\u0105; od strony po\u0142udniowej ozdobiono niewielkim szczytem. Dekoracj\u0119 \u015bcian zewn\u0119trznych kruchty stanowi\u0105, wsp\u00f3\u0142graj\u0105ce ze sob\u0105: manierystyczna kamieniarka pi\u0144czowskich zak\u0142ad\u00f3w, czerpi\u0105ca z tradycji Santii Guciego i czarno-bia\u0142a dekoracja sgraffitowa. Sgraffita kruchty to: fryzy \u015bcian z\u0142o\u017cone z imitacji boniowa\u0144 z ornamentem okuciowym\u00a0 <\/span>o motywach serc; i dekoracja niewielkiego szczytu, gdzie opr\u00f3cz dw\u00f3ch rodzaj\u00f3w ornament\u00f3w okuciowych umieszczono w oddzielnych polach: wazon z kwiatami, kaganek i herb- top\u00f3r \/herb rodu Ossoli\u0144skich\/ pod ozdobnym baldachimem. Dekoracja sgraffitowa fragmentu \u015bciany klasztoru nad krucht\u0105 i \u015bcian wirydarza by\u0142a taka sama: fryz w formie boniowa\u0144 z ornamentem okuciowym, o formach sercowatych i obramienia okien na wz\u00f3r renesansowych i barokowych portali o kr\u0119conych kolumnach i wpisane w \u017cagielki przy archiwoltach uskrzydlone g\u0142\u00f3wki anio\u0142k\u00f3w. Pozosta\u0142e \u015bciany klasztoru, bez wzgl\u0119du na czas ich powstania, posiada\u0142y podobny sgraffitowy fryz; lecz\u00a0 <\/span>z biegiem czasu zatracono pierwotny charakter boniowa\u0144, pozostawiaj\u0105c jedynie ornament. Z dekoracji po\u0142udniowego szczytu klasztoru zachowa\u0142y si\u0119 jedynie fragmenty dw\u00f3ch postaci.<\/span><\/p>\n Dekoracje \u015bcian wn\u0119trz zespo\u0142u.<\/span><\/p>\n Nasze wiadomo\u015bci na temat dekoracji \u015bciennych wn\u0119trz ko\u015bcio\u0142a i klasztoru s\u0105 stosunkowo skromne. Pod licznymi warstwami przemalowa\u0144, tynk\u00f3w pozostaj\u0105 dekoracje\u00a0 <\/span>sztukatorskie: ko\u015bcio\u0142a , refektarza (obecnie sala gimnastyczna Liceum Og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cego) i korytarzy. Malowid\u0142a \u015bcienne s\u0105\u00a0 <\/span>ca\u0142kowicie niewidoczne spod p\u00f3\u017aniejszych nawarstwie\u0144, ulega\u0142y uszkodzeniom \/przewody elektryczne, przemurowania, oskrobywanie \u015bcian przed kolejnym ich pomalowaniem, malowanie farbami olejnymi, liczne gwo\u017adzie; a tak\u017ce: nieszczelne dachy, po\u017cary i ich gaszenie.<\/span><\/p>\n W wyniku prowadzonych prac konserwatorskich poznali\u015bmy nast\u0119puj\u0105ce dekoracje malarskie i podzielili\u015bmy je wst\u0119pnie na: dwa okresy \/ druga \u0107wier\u0107 siedemnastego wieku i pierwsza po\u0142owa osiemnastego wieku\/, przypisuj\u0105c dw\u00f3m r\u00f3\u017cnym autorom. <\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n MALOWID\u0141A SIEDEMNASTOWIECZNE.<\/span><\/p>\n <\/span>Sie\u0144 i przedsionek klasztoru<\/span><\/p>\n Pochodz\u0105ce z pierwszego okresu istnienia klasztoru: malowid\u0142a sieni klasztornej i obecnie wyst\u0119puj\u0105ce w przedsionku \/ w momencie powstania, na elewacji zewn\u0119trznej\/, powsta\u0142y jako jedno za\u0142o\u017cenie malarskie i wykonane by\u0142y przez tego samego malarza. Sie\u0144, stanowi\u0105ca g\u0142\u00f3wne wej\u015bcie do klasztoru znajduje si\u0119 w najstarszej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3rej oskarpowania ujednolicaj\u0105 stylowo klasztor z ko\u015bcio\u0142em \/pozosta\u0142e skrzyd\u0142a s\u0105 odmienne\/. Opracowanie w\u0105tku \u015bcian sieni, jak i technika wykonania dekoracji zmuszaj\u0105 do stwierdzenia i\u017c by\u0142a to pierwotna forma eksponowania tego wn\u0119trza. <\/span><\/p>\n Ikonografia malowide\u0142 odnosi si\u0119 do g\u0142\u00f3wnych patron\u00f3w\u00a0 <\/span>zakonu oraz ich za\u0142o\u017ce\u0144 ideowych ukazanych w <\/span><\/p>\n przedstawieniach emblematycznych \/zawsze powstaj\u0105cych z okazji wielkich uroczysto\u015bci i dodatkowo <\/span><\/p>\n wzbogacone utworami literackimi\/. Wszystkie te fakt mo\u017cna wi\u0105za\u0107 z po\u015bwi\u0119ceniem ko\u015bcio\u0142a i prawdopodobnie cz\u0119\u015bci klasztoru, przypadaj\u0105cym na 1633 rok \/ dziesi\u0119\u0107 lat po uko\u0144czeniu budowy ko\u015bcio\u0142a- w tym okresie mog\u0142a powsta\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 klasztoru\/. Podobnie rzecz si\u0119 ma z umieszczonymi na pi\u0119trze, nieco bli\u017cej ko\u015bcio\u0142a, celami przeora. Sie\u0144 czworoboczna zbli\u017cona do kwadratu nakryta jest nieregularnym sklepieniem kolebkowo-krzy\u017cowym z lunetami. Pierwotnie posiada\u0142a w ka\u017cdej ze \u015bcian centralnie umieszczone drzwi. Do naszych czas\u00f3w nie uleg\u0142a znacz\u0105cym przemianom, z wyj\u0105tkiem \u015bciany po\u0142udniowej; przemurowanej i z utworzonym wt\u00f3rnie ci\u0105giem komunikacyjnym prowadz\u0105cym na pierwsze pi\u0119tro \/wykonane w XIXw. i w 1902r.\/.Tynki siedemnastowieczne s\u0105 g\u0142adzone i bardzo starannie opracowane. Do zaprawy wapienno -piaskowej dodano nieznaczne ilo\u015bci materia\u0142u w\u0142\u00f3knistego \/prawdopodobnie konopi\/. Malowid\u0142a rozmieszczono regularnie na \u015bcianach w formie sugeruj\u0105cej zawieszone obrazy i wie\u0144ce: na \u015bcianie zachodniej, po\u015brodku – laurowy wieniec z palm\u0105 umieszczon\u0105 w chmurce i napis VICTORYIA<\/i>.; po bokach , na sp\u0142ywach sklepiennych w iluzjonistycznych ramach- z lewej \u015bw. Jacek kl\u0119cz\u0105cy przed postaci\u0105 Matki Boskiej z Dzieci\u0105tkiem, pomi\u0119dzy nimi na banderoli napis GAVDE FILI HIACINTE QVIA ORATIONES TVE GRATAE SYNT FILIO MEO,<\/i> u st\u00f3p \u015bwi\u0119tego bia\u0142a lilia; po prawej \u015bw. Tomasz z Akwinu kl\u0119cz\u0105cy na ob\u0142oku przed krucyfiksem stoj\u0105cym na\u00a0 <\/span>stoliku nakrytym zielonym suknem, pomi\u0119dzy nimi napis BENE SCRIPSIS DE ME THOMA<\/i>; na stole le\u017c\u0105cy r\u00f3\u017caniec, u st\u00f3p \u015bwi\u0119tego ksi\u0119ga i chleb. \u015bciana p\u00f3\u0142nocna to typowe przedstawienia emblematyczne. Trzy wie\u0144ce laurowe z umieszczonymi powy\u017cej banderolami z napisami \/ niestety w wi\u0119kszo\u015bci nieczytelne\/, oraz z malarskimi przedstawieniami wewn\u0105trz, niekiedy uzupe\u0142nionymi napisami. Od lewej: pejza\u017c miasta w ciemno\u015bciach roz\u015bwietlany i os\u0142aniany przed nadchodz\u0105c\u0105 chmur\u0105, \u015bwiat\u0142o\u015bci\u0105 pilnowan\u0105 przez psa, le\u017c\u0105cego na ziemi z powalonymi obeliskami, ziemi znaczonej krzy\u017cami i stopami ludzkimi; w centralnym wie\u0144cu umieszczono uskrzydlonego jelenia wspinaj\u0105cego si\u0119 po skale, ponad nim korona otoczona gwiazdami, obok napis – DESI<\/i>DERIUM<\/i> <\/i>COELESTE ; po prawej przedstawienie or\u0142a wzbijaj\u0105cego si\u0119 ku \u015bwiat\u0142u, wzywaj\u0105cego ma\u0142e orl\u0105tka do lotu \/ nie z gniazda lecz z rozst\u0119puj\u0105cej si\u0119 ziemi\/, powy\u017cej w banderoli napis\u00a0 <\/span>– NON QVAE SUPER TERRAM. Nad drzwiami wej\u015bciowymi nieco odmienny wieniec \/brak koloru zielonego li\u015bci\/, niemal nieczytelny\u00a0 <\/span>– jakby zarys panoplii, powy\u017cej korona.<\/span><\/p>\n Niegdy\u015b na elewacji zewn\u0119trznej, nad drzwiami wej\u015bciowymi przedstawiono\u00a0 <\/span>\u015bw. Dominika w wie\u0144cu z p\u0142atk\u00f3w bia\u0142ych kwiat\u00f3w; w d\u0142oniach przytrzymuje chor\u0105giewk\u0119 z postaci\u0105 Matki Boskiej, bia\u0142\u0105 lili\u0119 i krzy\u017c\/ dolna\u00a0 <\/span>cz\u0119\u015b\u0107 malowid\u0142a, w tym d\u0142onie to rekonstrukcja wykonana obecnie\/.<\/span><\/p>\n Przedstawienia emblematyczne, ze wzgl\u0119du na wielo znaczeniowe i skomplikowane przes\u0142anie teologiczne trudne s\u0105 do interpretacji i wymagaj\u0105\u00a0 <\/span>jeszcze wielu bada\u0144 i poszukiwa\u0144. Przyk\u0142adem na to jak pi\u0119kna mo\u017ce by\u0107 ich interpretacja niech b\u0119dzie fragment barokowego utworu literackiego:<\/span><\/p>\n \u201e Oto ci\u0119 dzi\u015b Jezus za sob\u0105 powo\u0142uje (….).Przy\u015bpiesza Tr\u0105ba narod\u00f3w Pawe\u0142 S.(…..). \u00afyjcie jakom i ja \u017cy\u0142, (….), i wam B\u00f3g krzywdy nie uczyni , i wy swoje we\u017amiecie od Ojca cz\u0105stk\u0119, do kt\u00f3rego ja dzi\u015b jako rad (……..) wst\u0119puj\u0119.<\/i><\/span><\/p>\n Wyleciawszy Orze\u0142 nad gniazdo, orl\u0119ta swoje wywo\u0142uje (….) i ucz\u0105 si\u0119 m\u0142ode orl\u0119ta od starego poziomymi gardzi\u0107 gniazdami (…..) a w g\u00f3r\u0119 wylatywa\u0107. Nas, aby nie delektowa\u0142y w zbyt dziedziczne gniazda, wejrzyjmy na\u00a0 <\/span>wzlatuj\u0105cego dzi\u015b w Niebo Or\u0142a Jezusa, i wo\u0142ajmy z Ignacym S. \u015bmierdzi ziemia gdy si\u0119 w niebo za Jezusem zapatrz\u0119. Ach wyle\u0107by i z cia\u0142a duszy trzeba, za Tob\u0105 tak powabny Panie. Gdy Chrystus niegdy\u00a0 <\/span>s\u0142o\u0144cem b\u0142ysn\u0105…….\u201d<\/i> <\/span><\/p>\n Cele przeora.<\/span><\/p>\n Cele przeora. Obecnie s\u0105 to dwa przesklepione pomieszczenia, kiedy\u015b mog\u0142y stanowi\u0107 jedno nakryte drewnianym stropem. Zachowane fragmenty stanowi\u0105, jedynie wycinek pierwotnej dekoracji malarskiej wn\u0119trz. Pomimo wyst\u0119powania podwieszonej draperii nie mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o istnieniu fryzu podstropowgo . Uk\u0142ad dekoracji sprawia wra\u017cenie do\u015b\u0107 chaotycznego Pomieszczenie po\u0142udniowe posiada \u015bcian\u0119 wej\u015bciow\u0105 dekorowan\u0105\u00a0 <\/span>umieszczonymi na coko\u0142ach wazonami z drzewkami pomara\u0144czowymi, cytrynowymi i winn\u0105 latoro\u015bl\u0105. W tym samym pomieszczeniu na przeciwleg\u0142ej \u015bcianie umieszczono, kilka lat p\u00f3\u017aniej, malowan\u0105 iluzjonistyczn\u0105 ram\u0119 z czarno bia\u0142ym pejza\u017cem i dwoma postaciami \/ polski Sarmata z szabl\u0105 u boku i broni\u0105 paln\u0105 na ramieniu idzie na polowanie, prawdopodobnie na liczne tutaj kaczki, za krzakami na koniu z szabl\u0105 przygotowan\u0105 do uderzenia czai si\u0119 Tatar\/. W s\u0105siednim pomieszczeniu, na \u015bcianie g\u0142\u00f3wnej , niesymetrycznie umieszczono ram\u0119 otoczon\u0105 wici\u0105 ro\u015blinn\u0105 i z nieco inn\u0105 ro\u015blinno\u015bci\u0105 wewn\u0105trz \/ tworz\u0105c\u0105 rodzaj dywanu\/ i napis ME VIA MON(ASTYR?);<\/i> powy\u017cej podwieszona draperia ozdobiona kwiatami i p\u0119kiem owoc\u00f3w. W glifie okiennym uskrzydlone g\u0142\u00f3wki anio\u0142k\u00f3w; na \u015bcianie powy\u017cej symboliczne s\u0142o\u0144ce ozdobione uskrzydlonymi g\u0142\u00f3wkami anio\u0142k\u00f3w. Na pozosta\u0142ych \u015bcianach: uszkodzona inskrypcja – \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span> \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>TACE IN ADVERSIS <\/i>…(?)<\/span><\/p>\n HAEC TVA TIBI NOTA. …<\/i>…(?)<\/span><\/p>\n TVTVS<\/i> VT VIVAS. NVLEI SECRETA…. (?)<\/span><\/p>\n HODIE.. ORA…(?),<\/i><\/span><\/p>\n wi\u0107 ro\u015blinna i stylizowany napis IHS.<\/i><\/span><\/p>\n <\/span><\/p>\n Technika, chronologia, autorstwo.<\/span><\/p>\n Siedemnastowieczny autor malowide\u0142 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z tynkarzami, lecz nie by\u0142 od nich bezpo\u015brednio uzale\u017cniony. Przyst\u0119powa\u0142 do pracy gdy tynki by\u0142y ju\u017c uko\u0144czone, lecz jeszcze ci\u0105gle mokre \/ brak \u015blad\u00f3w tzw. \u201edni\u00f3wek\u201d \/. W momencie gdy tynki przesycha\u0142y nawil\u017ca\u0142 je wod\u0105 wapienn\u0105, lub k\u0142ad\u0142 bardzo cienk\u0105 warstw\u0119 pobia\u0142y. Niekiedy wzbogaca\u0142 warstw\u0119 malarsk\u0105 dodatkami organicznymi. Spos\u00f3b jego pracy sprawia, i\u017c jednoznaczne okre\u015blenie, czy mamy do czynienia z \u201eal. fresco\u201d, czy z \u201efresco secco\u201d staje si\u0119 niemo\u017cliwym. W podobny spos\u00f3b malarz pracowa\u0142 w pomieszczeniach okre\u015blanych jako \u201ecele\u00a0 <\/span>przeora\u201d. Ods\u0142oni\u0119te liczne fragmenty malowide\u0142 powsta\u0142y w tym samym czasie i wykonane by\u0142y w tej samej technice, za wyj\u0105tkiem dw\u00f3ch iluzjonistycznych ram \/jedna z imitacj\u0105 czarno-bia\u0142ej grafiki, druga nad drzwiami wej\u015bciowymi\/, kt\u00f3re powsta\u0142y jako \u201efresco secco\u201d, nieco p\u00f3\u017aniej, lecz zapewne jeszcze w XVIIw. Dwa inne malowid\u0142a przypisywane temu samemu malarzowi, wyst\u0119puj\u0105ce pierwotnie na \u015bcianach zewn\u0119trznych \/\u015bw. Dominik\u00a0 <\/span>i \u201eOgr\u00f3d oliwny\u201d (zachowa\u0142 si\u0119 jedynie niewielki fragment anio\u0142a z krzy\u017cem)\/ powsta\u0142y jako typowe freski suche, na grubej warstwie pobia\u0142, zak\u0142adanej starannie lecz i zamaszy\u015bcie.<\/span><\/p>\n Paleta malarska artysty ogranicza\u0142a si\u0119 g\u0142\u00f3wnie do pigment\u00f3w naturalnych, ziemnych, o ciep\u0142ej barwie, od <\/span><\/p>\n