{"id":253,"date":"2021-02-14T22:52:46","date_gmt":"2021-02-14T21:52:46","guid":{"rendered":"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/?page_id=253"},"modified":"2022-12-31T12:22:26","modified_gmt":"2022-12-31T11:22:26","slug":"kosciol-niepolomice","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/?page_id=253","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 Niepo\u0142omice"},"content":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_image src=&#8221;http:\/\/elzbietagrabos.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/0.1.kos\u0301cio\u0301l-p.w.-Dziesie\u0328ciu-Tysie\u0328cy-Me\u0328czenniko\u0301w-w-Niepolomicachjpg-scaled.jpg&#8221; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;]<\/p>\n<p><strong>NIEPO\u0141OMICE ko\u015bci\u00f3\u0142 p.w. Dziesi\u0119ciu Tysi\u0119cy M\u0119czennik\u00f3w z G\u00f3ry Ararat.<\/strong><span style=\"font-size: 14px;\">Fundacja Kazimierza Wielkiego. Budowa w latach 1350-58. Z p\u00f3\u017aniejszymi uzupe\u0142nieniami fundacji Branickich, Lubomirskich &#8230;.. (XVI, XVII, XVIII w&#8230;&#8230;<\/span><\/p>\n<p>Prace konserwatorskie:<span class=\"s1\">2003-2007r. <strong><em>Kaplica Branickich<\/em><\/strong>. Konserwacja malowide\u0142 \u015bciennych oraz nowa aran\u017cacja w kopule.<\/span><span class=\"s1\"><strong><em>Kaplica Kr\u00f3lewska<\/em><\/strong>. Konserwacja XIV-wiecznych malowide\u0142 w\u0142oskich.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Konserwacja dw\u00f3ch obraz\u00f3w sztalugowych na podobraziu drewnianym, koniec XVI w. z kaplicy Branickich. Konserwacja<strong><em> chrzcielnicy<\/em><\/strong>. Konserwacja gotyckiego malowid\u0142a \u015bciennego <strong><em>\u015bciany zachodniej<\/em><\/strong> nawy ko\u015bcio\u0142a. Konserwacja zwie\u0144czenia <strong><em>dzwonnicy<\/em><\/strong>.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">2015 Program konserwatorski i nadz\u00f3r nad pracami przy konserwacji <strong><em>dachu ko\u015bcio\u0142a.<\/em><\/strong> <\/span><span class=\"s1\">2016 Program konserwatorski i nadz\u00f3r nad pracami dotycz\u0105cymi konserwacji ceglanej, <strong><em>gotyckiej elewacji<\/em> <\/strong>ko\u015bcio\u0142a oraz rekonstrukcja i konserwacja kamiennych <strong><em>okien Kaplicy Kr\u00f3lewskiej<\/em><\/strong>.<\/span><span style=\"font-size: 14px;\">2019 Prace badawcze we wn\u0119trzu ko\u015bcio\u0142a towarzysz\u0105ce projektom budowlanym dotycz\u0105cym wymiany instalacji elektrycznej. (poni\u017cej artyku\u0142y pisane w zwi\u0105zku z trwaj\u0105cymi pracami). <strong>O\u0142tarz \u015aw.Karola Boromeusza<\/strong> (1738) wraz z obrazem (ok.1600)prace konserwatorskie rok 2021<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_code _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;]<iframe width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/k4Vorixhlvo\" title=\"YouTube video player\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe><!-- [et_pb_line_break_holder] -->[\/et_pb_code][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_video src=&#8221;http:\/\/elzbietagrabos.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/konserwacja-oltarza-s\u0301w.Karola-HD-1080p_2.m4v&#8221; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_video][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_video src=&#8221;http:\/\/elzbietagrabos.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/konserwacja-obrazu-s\u0301w.Karola-HD-1080p.m4v&#8221; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_video][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;]<\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\"><i>\u201eOCALONE\u201d &#8211; historia konserwacji o\u0142tarza z pocz\u0105tku XVIII wieku oraz w\u0142oskiego obrazu Karola Boromeusza z ok. 1600 roku z kapicy bocznej ko\u015bcio\u0142a p.w. Dziesi\u0119ciu Tysi\u0119cy M\u0119czennik\u00f3w w Niepo\u0142omicach.<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Przyzwyczaili\u015bmy si\u0119, \u017ce wiekowy o\u0142tarz, ot tak, po prostu sobie stoi. Mo\u017ce nieco si\u0119 on zakurzy\u0142, a z\u0142ota ze\u015blep\u0142y. I trudno osobie postronnej nawet przypuszcza\u0107, \u017ce mo\u017cemy go w ka\u017cdej chwili utraci\u0107, a w por\u0119 podj\u0119te dzia\u0142ania konserwatorskie s\u0105 dla niego ratunkiem.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Bo czas nie stoi w miejscu, ci\u0105gle tyka. Niepostrze\u017cenie zakrada si\u0119 przemijanie. \u201eSta\u0142 sobie, to i postoi\u201d &#8211; b\u0142\u0119dne za\u0142o\u017cenie, bo mamy do czynienia z materi\u0105, cz\u0119sto bardzo kruch\u0105: drewno sosnowe konstrukcji, drewno lipowe rze\u017ab i ornament\u00f3w, pokryte klejem kostnym wymieszanym z kred\u0105, z\u0142ocenia, polichromie, wszystko na naturalnych sk\u0142adnikach. I gdzie\u015b pod warstwami przemalowa\u0144 latami buszuj\u0105 ma\u0142e robaczki ( najcz\u0119\u015bciej ko\u0142atki ), wilgotno\u015b\u0107 ma\u0142ych zakamark\u00f3w za o\u0142tarzem przyczynia si\u0119 do rozwoju ple\u015bni i tak z latami, powoli drewno traci swoje mechaniczne w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Drewno p\u0119ka, kruszy si\u0119, a lekkie potr\u0105cenie powoduje ca\u0142kowite uszkodzenie najcz\u0119\u015bciej drobnych element\u00f3w rze\u017abiarskich. Podejmowane wcze\u015bniej dzia\u0142ania naprawcze, dotycz\u0105ce najcz\u0119\u015bciej powierzchniowego od\u015bwie\u017cenia nie zawsze daj\u0105 dobre efekty, niekiedy nasilaj\u0105 problem, a liczne przemalowania i przekszta\u0142cenia zatracaj\u0105 pierwotne pi\u0119kno i niejednokrotnie ikonograficzne i duchowe przes\u0142anie. <\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">O\u0142tarz \u015bw. Karola w kaplicy Lubomirskich jest stosunkowo m\u0142ody w bryle kazimierzowskiej fundacji ko\u015bcio\u0142a, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 unikatowe przestrzenie architektoniczne, malowid\u0142a w\u0142oskie fundacji El\u017cbiety \u0141okietk\u00f3wny (jedyne na p\u00f3\u0142noc od Alp), \u015bcienne malowid\u0142a gotyckie, manierystyczne, barokowe i m\u0142odopolskie. Wyst\u0119puje te\u017c bogata snycerka, sztukaterie i kamieniarka. W tej niewielkiej przestrzeni zgromadzone zosta\u0142y dzie\u0142a sztuki najwy\u017cszej klasy, tworzone przez wybitnych artyst\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych w Krakowie, min: Santi Guci, Jan Batista Falconi, Tylman z Gamaren \u2026 Dzi\u0119ki licznym fundacjom kr\u00f3lewskim, a nast\u0119pnie mo\u017cnow\u0142adc\u00f3w: Branickich i Lubomirskich.<\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Omawiany o\u0142tarz znajduje si\u0119 w kaplicy Lubomirskich, dobudowanej do p\u00f3\u0142nocnej \u015bciany nawy w po\u0142owie XVII wieku. Fundacja powsta\u0142a dzi\u0119ki rozwijaj\u0105cemu si\u0119 kultowi \u015bw. Karola Boromeusza wok\u00f3\u0142 obrazu przywiezionego z W\u0142och w 1604 roku dzi\u0119ki staraniom Anny Branickiej. Historia jej uzdrowienia za wstawiennictwem \u015bwi\u0119tego, poprzez \u201eprawdziwy wizerunek\u201d( Vera Effigies) sta\u0142a si\u0119 wydarzeniem znanym w ca\u0142ej Europie. Obraz przestawiaj\u0105cy to wydarzenie, namalowany w 1610 roku przez Camillo Landrani znajduje si\u0119 w katedrze Mediola\u0144skiej. Karol Boromeusz, \u017cyj\u0105cy w latach 1538 &#8211; 84, biskup Mediolanu by\u0142 gorliwym realizatorem reform Soboru Trydenckiego. Nie zosta\u0142 sportretowany za \u017cycia, a do kanonu malarskiego przesz\u0142y portrety zrealizowane na podstawie wykonanej maski po\u015bmiertnej. Beatyfikowany zosta\u0142 w 1602 roku, a kanonizowany w 1610. Niew\u0105tpliwie, jego kult<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>w Niepo\u0142omicach zacz\u0105\u0142 si\u0119, jeszcze za nim zosta\u0142 og\u0142oszony \u015bwi\u0119tym.<\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Pierwotnie obraz eksponowany by\u0142 w kaplicy zamku niepo\u0142omickiego, lecz liczne cuda i uzdrowienia zainicjowa\u0142y potrzeb\u0119 stworzenia sanktuarium. W osiemnastym wieku by\u0142o ono niezwykle pr\u0119\u017cne i np. posiada\u0142o osobnego kustosza oraz osobn\u0105 zakrysti\u0119, nie zwi\u0105zan\u0105 z istniej\u0105c\u0105 i obs\u0142uguj\u0105c\u0105 potrzeby parafii. W dwudziestym wieku i dzisiaj kult Karola w Niepo\u0142omicach nie usta\u0142, zachowa\u0142y si\u0119 tego liczne pami\u0105tki i wspomnienia. Systematycznie odwiedza\u0142 te\u017c swojego patrona Karol Wojty\u0142a.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Pi\u0119kna wczesno- barokowa kaplica ma skomplikowan\u0105 oryginaln\u0105 dekoracj\u0119 \u015bcian zewn\u0119trznych, utworzon\u0105 z element\u00f3w piaskowca i profilowanych tynk\u00f3w, kopu\u0142\u0119 zwie\u0144czon\u0105 latarni\u0105 z wapienia, oraz tablice inskrypcyjne z czarnego \u201ed\u0119bnika\u201d. Wn\u0119trze posiada dynamiczn\u0105 rze\u017ab\u0119 \u015bcian opart\u0105 o klasyczne porz\u0105dki architektoniczne, ubran\u0105 w bogat\u0105 sztukatorsk\u0105 rze\u017ab\u0119 autorstwa Jana Batisty Falconiego. Sztukaterie w bia\u0142o- kremowej kolorystyce, o motywach ornamentalnych, ro\u015blinnych i z licznymi puttami, w kopule dope\u0142nione s\u0105 malowid\u0142em ornamentalnym.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Wkomponowany centralnie o\u0142tarz jest p\u00f3\u017aniejszy i datowany na 1738 rok. Dotychczas sprawia\u0142 wra\u017cenie wt\u00f3rnego niezharmonizowanego elementu o cechach tymczasowych lub nawet niechlujnych. Fotografie archiwalne sugerowa\u0142y liczne zmiany i przebudowania. Ostatnie udokumentowane prace konserwatorskie wykonane by\u0142y w latach 60-tych XX wieku lecz widoczne by\u0142y tak\u017ce p\u00f3\u017aniejsze przemalowania. <\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">W czasie konserwatorskiego oczyszczania wn\u0119trza ko\u015bcio\u0142a wykonano ogl\u0119dziny o\u0142tarza, kt\u00f3re wykaza\u0142y bardzo du\u017cy stopie\u0144 degradacji biologicznej struktury drewna oraz \u0142uszczenie si\u0119 poszczeg\u00f3lnych warstw malarskich. Os\u0142abienie drewna i jego po\u0142\u0105cze\u0144 oraz lekka, atektoniczna konstrukcja o\u0142tarza, i punktowe podwieszenie do \u015bcian, mog\u0142y w wyniku potr\u0105cenia element\u00f3w spowodowa\u0107 upadek oraz roztrzaskanie si\u0119 o\u0142tarza. Szczeg\u00f3lnie zagro\u017cony by\u0142 obraz z przedstawieniem \u015bw. Karola. Jego powierzchnia, wraz z zaprawami mia\u0142a liczne p\u0119cherze i osypuj\u0105c\u0105 si\u0119 powierzchni\u0119. <\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Po demonta\u017cu, wszystkie elementy drewniane o\u0142tarza, poddane zosta\u0142y impregnacji wzmacniaj\u0105cej, wykonanej w wannach poprzez zanurzenie oraz dezynfekcji i dezynsekcji.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">D\u0142ugie elementy desek odparowywane i<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>prostowane by\u0142y pod prasami przez okres dw\u00f3ch miesi\u0119cy. Usuni\u0119to, g\u0142\u00f3wnie mechanicznie, wszystkie wt\u00f3rne nawarstwienia, kt\u00f3re ju\u017c dzisiaj powodowa\u0142y wiele odkszta\u0142ce\u0144 i zafa\u0142szowa\u0144 w odbiorze estetycznym: warstwy farb, szlagmetalu, wzmocnie\u0144 wykonanych z p\u0142\u00f3tna przyklejanego na kleju syntetycznym (wikol). <\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Warstwa po warstwie ods\u0142aniali\u015bmy oryginalne powierzchnie dociekaj\u0105c pierwotnych za\u0142o\u017ce\u0144 autor\u00f3w. Stopniowo ukazywa\u0142y nam si\u0119 relikty pierwotnych rozwi\u0105za\u0144 plastycznych: zakres z\u0142oce\u0144, z\u0142oce\u0144 w technikach szlachetnych na bolus \u017c\u00f3\u0142ty pod mat oraz czerwony pod poler, pi\u0119kna struktura tzw. szypolenu, techniki barwionych zapraw, szlifowanych a nast\u0119pnie zabezpieczanych szelakiem i woskiem, imituj\u0105cej struktur\u0119 kamienia, marmur\u00f3w i alabastr\u00f3w. Po oczyszczeniu oryginalnych powierzchni uzupe\u0142niali\u015bmy ubytki w tych samych technologiach i u\u017cywaj\u0105c chemicznie tych samych materia\u0142\u00f3w. Odszukane, niekiedy drobne fragmenty sta\u0142y si\u0119 wzorcem do uzupe\u0142niania i rekonstrukcji dla poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w. <\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Ogromnym wyzwaniem by\u0142y te\u017c prace monta\u017cowe. Nie tylko o\u0142tarz z biegiem czasu zosta\u0142 ogo\u0142ocony z coko\u0142\u00f3w flankuj\u0105cych mens\u0119, ale te\u017c pozbawiono go oryginalnej konstrukcji no\u015bnej. Poszczeg\u00f3lne elementy wisia\u0142y na skr\u0119conych drutach, a d\u0142ugie nie po\u0142\u0105czone deski pracowa\u0142y w r\u00f3\u017cnych kierunkach. Poszczeg\u00f3lne elementy dekoracyjne oraz figury zamontowano chaotycznie bez w\u0142a\u015bciwej harmonii. <\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Dzi\u015b monta\u017c poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w przeprowadzili\u015bmy posi\u0142kuj\u0105c si\u0119 fotografiami z pocz\u0105tku XX wieku np. odtworzone zosta\u0142y coko\u0142y dla anio\u0142\u00f3w, diametralnie zmieniaj\u0105ce bry\u0142\u0119 o\u0142tarza. Wyznacznikiem wzajemnych relacji poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w by\u0142y ledwo widoczne zaci\u0119cia i uskoki w obr\u0119bie odwrocia rze\u017ab. Wt\u00f3rn\u0105 konstrukcj\u0119 o\u0142tarza uzupe\u0142nili\u015bmy do dodatkowe elementy drewniane, a wisz\u0105ce elementy zabezpieczyli\u015bmy dodatkowymi niewidocznymi linkami. Dla lepszej ekspozycji obrazu zamontowana zosta\u0142a kurtynowa rama oraz wprowadzono dodatkowe o\u015bwietlenie. <\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Konserwacja obrazu przysporzy\u0142a ogromnie du\u017co emocji, nieco zaskakuj\u0105cych. Obraz by\u0142 w latach 60 tych poddany pracom konserwatorskim w krakowskiej pracowni PKZ. Bardzo dobrej jako\u015bci wykonane prace techniczne, w tym dubla\u017c (naklejenie na nowe pod\u0142o\u017ce) mocuj\u0105cy delikatne p\u0142\u00f3tno na drewnianym pod\u0142o\u017cu, nie wsp\u00f3\u0142gra\u0142o z grub\u0105 warstw\u0105 przemalowa\u0144. Przemalowania by\u0142y nieudolne, wykonane bardzo t\u0142ustymi farbami i mocno \u0142uszcz\u0105ce si\u0119. \u0141uszczy\u0142y si\u0119 tak\u017ce kity, co mog\u0142o w szybkim czasie przyczyni\u0107 si\u0119 tak\u017ce do uszkodzenia samego orygina\u0142u. Autora tych prac nigdy nie poznali\u015bmy. Po wykonanych pr\u00f3bach daj\u0105cych pewno\u015b\u0107, \u017ce nie uszkodz\u0119 orygina\u0142u przyst\u0105pi\u0142am do usuwania przemalowa\u0144. Gruba kleista warstwa rozp\u0142ywa\u0142a si\u0119, znika\u0142y poszczeg\u00f3lne elementy: oko, usta, nos. I cho\u0107 by\u0142am pewna, \u017ce wszystko kontroluj\u0119 i nic orygina\u0142owi si\u0119 nie dzieje, to jednak emocje by\u0142y du\u017ce. Stopniowo ukazywa\u0142a si\u0119 cieniutka, delikatna i bardzo pi\u0119kna w formie i kolorze warstwa malarska. Bardzo mozolnym by\u0142o usuwanie uzupe\u0142nie\u0144 ubytk\u00f3w zapraw, kity akrylowe, niezwykle twarde trzeba by\u0142o wyskubywa\u0107 skalpelem, milimetr po milimetrze. Struktura obrazu przypomina\u0142a ser szwajcarski, ale czy mo\u017cna si\u0119 dziwi\u0107? Wilgo\u0107 kaplicy, otulenie metalow\u0105 sukienk\u0105, liczne oczyszczania i naprawy, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y przez lata intensywnego kultu, musia\u0142y pozostawi\u0107 po sobie \u015blady. Po uzupe\u0142nieniu ubytk\u00f3w zapraw, kitem w kolorze oryginalnej zaprawy powierzchnia si\u0119 uporz\u0105dkowa\u0142a i wystarczy\u0142o jedynie nanie\u015b cieniutko farb\u0119 na owe kity a obraz oryginalny zacz\u0105\u0142 \u017cy\u0107. Uwidoczni\u0142y si\u0119 poszczeg\u00f3lne drobiazgi, kolory odzyska\u0142y blask, a twarz \u015bwi\u0119tego jest taka jak przed wiekami.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Dzi\u015b stoj\u0105c przed o\u0142tarzem zaskakuje mnie jego niezwyk\u0142e zsynchronizowanie z wn\u0119trzem kaplicy. Wspania\u0142a my\u015bl i umiej\u0119tno\u015bci tw\u00f3rc\u00f3w, kt\u00f3rzy z ogromnym wyczuciem po\u0142\u0105czyli ze sob\u0105 r\u00f3\u017cne \u015bwiaty historyczne w jedn\u0105 sp\u00f3jn\u0105 przestrze\u0144.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Prace przeprowadzono przy znacz\u0105cym wsparciu finansowym w\u0142adz miasta Niepo\u0142omice.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Tekst publikowany w czasopi\u015bmie &#8222;Nowoczesna Plebania&#8221; r. 2021<\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_image src=&#8221;http:\/\/elzbietagrabos.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/KK.png&#8221; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_image src=&#8221;http:\/\/elzbietagrabos.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/zach.t-scaled.jpg&#8221; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;]<\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\"><b><\/b><\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\"><b><\/b><\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\"><b>\u201eABY ZOBACZY\u0106 NA NOWO\u201d\u00a0 \u00a0<\/b><\/span><span style=\"font-size: 14px;\">O MALOWID\u0141ACH NA \u015aCIANIE ZACHODNIEJ NAWY KO\u015aCIO\u0141A.<\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span style=\"font-size: 14px;\">Ca\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 niepo\u0142omicki jest zapewne wszystkim parafianom dobrze znany, z najmniejszymi szczeg\u00f3\u0142ami. S\u0105 jednak takie miejsca, kt\u00f3re trudno zrozumie\u0107 i sprawiaj\u0105 wra\u017cenie jedynie odrapanych \u015bcian. W wypadku \u015bciany zachodniej nawy, ten nieczytelny fragment, to szczeg\u00f3lnie cenne malowid\u0142o.<\/span><span style=\"font-size: 14px;\">Cz\u0119\u015bciowo nad ch\u00f3rem muzycznym, cz\u0119\u015bciowo pod nim widoczny jest fragment gotyckiej \u015bciany z bardzo wczesnym malowid\u0142em, si\u0119gaj\u0105cym pocz\u0105tk\u00f3w istnienia \u015bwi\u0105tyni, wykonanym w drugiej po\u0142owie XIV wieku, metod\u0105 al. fresko, na mokrym tynku z wyko\u0144czeniem temperowym. Gdy\u017c musimy pami\u0119ta\u0107, i\u017c pierwotnie ca\u0142a \u015bwi\u0105tynia by\u0142a bardzo bogato polichromowana. Siedemnastowieczna przebudowa nawy, polegaj\u0105ca min. na zmianie jej sklepienia, znacznie powi\u0119kszy\u0142a ow\u0105 \u015bcian\u0119, a dodany p\u00f3\u017aniej ch\u00f3r muzyczny \u201erozbi\u0142\u201d kompozycj\u0119 malarsk\u0105. Dodatkowo, malowid\u0142o by\u0142o ju\u017c w\u00f3wczas uszkodzone. Zosta\u0142o zas\u0142oni\u0119te i zapomniane.<\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s1\"><\/span><span style=\"font-size: 14px;\">Pierwsza wzmianka o istnieniu malowide\u0142 gotyckich na \u015bcianie zachodniej wn\u0119trza ko\u015bcio\u0142a pochodzi z lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych dwudziestego wieku. Prowadzone by\u0142y w\u00f3wczas prace badawczo-odkrywkowe przez student\u00f3w Wydzia\u0142u Konserwacji ASP w Krakowie pod kierownictwem prof. J\u00f3zefa Dudkiewicza. Wykonano wtedy opr\u00f3cz sond i odkrywek p\u0142aszczyznowych dokumentacj\u0119 kolorystyczn\u0105, kt\u00f3ra znajduje si\u0119 w archiwum Wydzia\u0142u Konserwacji ASP w Krakowie.<\/span><span class=\"s1\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s1\">Jedyne jak dot\u0105d, prace konserwatorskie nast\u0105pi\u0142y w latach 1973-74. Wykonane zosta\u0142y przez Pracownie Konserwacji Zabytk\u00f3w oddzia\u0142u Krakowskiego i pani\u0105 mgr Barbar\u0119 \u0141ukacz. Uporz\u0105dkowano powierzchni\u0119 malowide\u0142, ods\u0142aniaj\u0105c j\u0105 ca\u0142kowicie i oczyszczaj\u0105c. Ukaza\u0142o si\u0119 malowid\u0142o przedstawiaj\u0105ce \u201eKuszenie Chrystusa\u201d. Nad ch\u00f3rem, po obu stronach gotyckiego okna istniej\u0105 dwie sceny. Po prawej stronie okna widoczna jest gotycka architektura \u015bwi\u0105tyni, na kt\u00f3rej tle wyst\u0119puje posta\u0107 w d\u0142ugiej sukni i z aureol\u0105. Na stopniach posta\u0107 diab\u0142a. Po lewej stronie okna podobne postaci rozmawiaj\u0105 ze sob\u0105 wskazuj\u0105c na kamienie le\u017c\u0105ce u ich st\u00f3p. W tle postaci rysuje si\u0119 pejza\u017c. Trzecia ze scen umieszczona powy\u017cej jest mocno uszkodzona. Dolne partie wype\u0142nia\u0142y r\u00f3\u017cnorodne, geometryczne ornamenty.<\/span><\/p>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s1\">W ramach omawianych prac przeprowadzono jedynie tzw. konserwacj\u0119 techniczn\u0105. Podklejono i wzmocniono tynki oraz uzupe\u0142niono ubytki zapraw. Komisja konserwatorska z udzia\u0142em Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w pani dr Hanny Pie\u0144kowskiej zabroni\u0142a wykonywania jakichkolwiek uzupe\u0142nie\u0144 warstw malarskich, w tym tak\u017ce os\u0142abienia intensywnych, jasnych kit\u00f3w. By\u0142a to decyzja bardzo nowatorska i powsta\u0142a pod wp\u0142ywem bardzo purystycznych dzia\u0142a\u0144 konserwator\u00f3w w\u0142oskich.<\/span><\/p>\n<p class=\"p5\"><span style=\"font-size: 14px;\">Dzi\u015b przyst\u0119puj\u0105c do prac konserwatorskich przed nami rysuj\u0105 si\u0119 nast\u0119puj\u0105ce problemy: oczyszczenie powierzchni malowide\u0142 i kamiennego okna, na kt\u00f3rych przez ponad trzydzie\u015bci lat osadzi\u0142y si\u0119 warstwy brudu i kurzu oraz mikroorganizmy; powsta\u0142y zaplamienia na skutek starzenia si\u0119 u\u017cytych w\u00f3wczas tworzyw sztucznych. Konieczne b\u0119dzie wzmocnienie strukturalne tynku i malowid\u0142a \u015brodkami o naturalnym pochodzeniu, aby unikn\u0105\u0107 podobnych problem\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci. Planowane jest tak\u017ce delikatne uporz\u0105dkowanie i uzupe\u0142nienie warstwy malarskiej tak, aby malowid\u0142o dla wszystkich by\u0142o mo\u017cliwie czytelne, ale te\u017c nie straci\u0142o nic na swojej oryginalno\u015bci. W partii pod ch\u00f3rem muzycznym, gdzie wyst\u0119puj\u0105 fragmenty dekoracji ornamentalnej proponuje si\u0119 wprowadzenie niewielkich rekonstrukcji na kitach w obr\u0119bie zachowanych p\u0142at\u00f3w.<\/span><span style=\"font-size: 14px;\">Wykonanie, obecnie prac konserwatorskich przy malowid\u0142ach jest nieco wymuszone poprzez pojawiaj\u0105cy si\u0119 powoli problem konserwacji instrumentu muzycznego, kt\u00f3ry wymaga przebywania w bardzo czystych warunkach.<\/span><\/p>\n<p class=\"p5\">Po pracach konserwatorskich&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;&#8230;<span style=\"font-size: 14px;\"><\/span><\/p>\n<ol class=\"ol1\"><\/ol>\n<p class=\"p9\">\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; min_height=&#8221;505.9px&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_image src=&#8221;http:\/\/elzbietagrabos.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/P1010035-2.jpg&#8221; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_video src=&#8221;http:\/\/elzbietagrabos.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Niepolomice-chrzcielnica-przebieg-prac-HD-720p.m4v&#8221; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; width=&#8221;100%&#8221;][\/et_pb_video][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221; min_height=&#8221;892.7px&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;]<\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\"><b><i>\u201eNa progu prac konserwatorskich dotycz\u0105cych Chrzcielnicy ko\u015bcio\u0142a w Niepo\u0142omicach\u201d .<\/i><\/b><\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Wschodnia \u015bciana nawy niepo\u0142omickiego ko\u015bcio\u0142a mia\u0142a do czasu po\u017caru w 1994 roku jednolit\u0105 snycersk\u0105 opraw\u0119 pochodz\u0105c\u0105 z ko\u0144ca osiemnastego wieku. Stanowi\u0142y j\u0105 dwa o\u0142tarze boczne do dzi\u015b widoczne oraz ambona po lewej i chrzcielnica po prawej, nieco zw\u0119\u017caj\u0105ce wej\u015bcie do prezbiterium, kt\u00f3re rozebrano po po\u017carze.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">Chrzcielnica pochodz\u0105ca z lat 90-tych XVI w. wykuta jest z kamienia i polichromowana. Powsta\u0142a z fundacji Branickich i pierwotnie by\u0142a umieszczona w ich kaplicy. Przyjmuje ona posta\u0107 wazy, kt\u00f3rej czar\u0119 przyozdobiono od spodu puklami. Dodatkowo od frontalnej strony czary znajduje si\u0119 herb Jastrz\u0119biec (\u017cony fundatora), za\u015b po bokach motywy z g\u0142owami baranimi (tzw. bukraniony). Gdzieniegdzie wyst\u0105pi\u0142y tak\u017ce g\u0142\u00f3wki anio\u0142k\u00f3w. N\u00f3\u017cka przyj\u0119\u0142a kszta\u0142t masywnej tralki posadowionej na kilku stopniach. Zaliczana jest do grupy chrzcielnic z terenu ma\u0142opolski pochodz\u0105cych z warsztatu Santi Gucciego. Jej obecno\u015b\u0107 w kaplicy Branickich potwierdzaj\u0105 materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">W 1786 roku kamienn\u0105 chrzcielnic\u0119 przeniesiono do niszy wykutej w prawej \u015bciance \u0142uku t\u0119czy w prezbiterium ko\u015bcio\u0142a \u2013 \u201eczterej rzemie\u015blnicy pracowali wok\u00f3\u0142 ambony, chrzcielnicy i dw\u00f3ch o\u0142tarzy przez sze\u015b\u0107 tygodni\u201d. Powsta\u0142a w\u00f3wczas bogata drewniana nadbudowa<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>tworz\u0105ca arkad\u0119, w kt\u00f3rej znajdowa\u0142a si\u0119 grupa rze\u017abiarska przedstawiaj\u0105ca chrzest Chrystusa w Jordanie. W zwie\u0144czeniu umieszczono symbol Ducha \u015awi\u0119tego i posta\u0107 Boga Ojca. Ca\u0142o\u015b\u0107 zamyka\u0142 baldachim z a\u017curow\u0105 p\u00f3\u0142kopu\u0142k\u0105 i neoklasycystyczny wazon.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">W wyniku po\u017caru w marcu 1994 roku sp\u0142on\u0119\u0142a ambona i cz\u0119\u015b\u0107 przylegaj\u0105cego o\u0142tarza. Powa\u017cnemu nadpaleniu i uszkodzeniom spowodowanym jego gaszeniem uleg\u0142a tak\u017ce chrzcielnica. Uszkodzenia by\u0142y bardzo znaczne ze wzgl\u0119du na drewno bardzo os\u0142abione przez owady. Ambon\u0119 i chrzcielnic\u0119 (drewnian\u0105 obudow\u0119) zdemontowano i rozproszone przechowywane s\u0105 w zabudowaniach gospodarczych. <\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Obecnie uda\u0142o si\u0119 skompletowa\u0107 niemal wszystkie jej elementy.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">Dodatkow\u0105 pomoc\u0105 s\u0142u\u017c\u0105 liczne zachowane materia\u0142y \u017ar\u00f3d\u0142owe,\u00a0<\/span>fotografie z archiwum Urz\u0119du Konserwatorskiego.\u00a0<span class=\"s1\">Stan zachowania poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w jest bardzo z\u0142y. Drewno jest g\u0105bczaste i bardzo s\u0142abe, zniszczone przez owadzie szkodniki. Drobne elementy rze\u017abiarskie rozsypuj\u0105 si\u0119 w d\u0142oniach. W wielu miejscach widoczne s\u0105 nadpalenia, przegrzanie struktury i p\u0119kni\u0119cia. Liczne s\u0105 drobne ubytki mechaniczne oraz ubytki detali.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">Zaprawy kredowo-klejowe na wi\u0119kszo\u015bci powierzchni osypuj\u0105 si\u0119 na skutek wysokich temperatur i \u015brodk\u00f3w u\u017cytych podczas gaszenia po\u017caru. Na niekt\u00f3rych powierzchniach widoczne s\u0105 jeszcze \u015blady piany ga\u015bniczej. Oryginalne z\u0142ocenia i srebrzenia s\u0105 uszkodzone i zachowa\u0142y si\u0119 niemal wy\u0142\u0105cznie tam gdzie zachowa\u0142y si\u0119 te\u017c zaprawy, wi\u0119kszo\u015b\u0107 jest przemalowana farbami olejnymi lub \u201esrebrzank\u0105\u201d. Polichromie oryginalne tak\u017ce s\u0105 wt\u00f3rnie przemalowane (kolor jasnoszary). W wypadku kamiennej powierzchni szesnastowiecznej chrzcielnicy opr\u00f3cz widocznego przemalowania wyst\u0119puje polichromia, pp. osiemnastowieczna. Kamie\u0144 \u2013 posiada drobne ubytki mechaniczne; brakuje prawego profilowanego boku kamiennej podstawy.<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s1\">Stan zachowania element\u00f3w chrzcielnicy grozi jej ca\u0142kowitym zniszczeniem.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">Podczas prowadzonych prac konserwatorskich wszystkie drewniane elementy zostan\u0105 poddane wielostopniowej impregnacji, czyli nasyceniu drewna \u017cywicami syntetycznymi w celu utwardzenia ich struktury. Wykonana zostanie dezynsekcja i dezynfekcja czy trucie owad\u00f3w, grzyb\u00f3w i bakterii. Usuni\u0119te zostan\u0105 nieoryginalne nawarstwienia, g\u0142\u00f3wnie przemalowania pochodz\u0105ce z dwudziestowiecznego remontu. Uszkodzone elementy zostan\u0105 uzupe\u0142nione i sklejone, a brakuj\u0105ce detale dorze\u017abione. Oczyszczone powierzchnie oryginalne zostan\u0105 uzupe\u0142nione zaprawami kredowo-klejowymi, z\u0142oceniami i srebrzeniami zgodnie z klasyczn\u0105 technologi\u0105 na bolus oraz polichromiami. Utrzymana zostanie maksymalna ilo\u015b\u0107 oryginalnych warstw. Do uzupe\u0142nie\u0144 z\u0142oce\u0144, w tym wypadku bardzo licznych, u\u017cyte zostanie z\u0142oto karatowe w p\u0142atkach. Kamienna cz\u0119\u015b\u0107 chrzcielnicy zostanie oczyszczona i uzupe\u0142niona, w tym tak\u017ce uszkodzony stopie\u0144.<\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;]<\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\"><b><i>Niepo\u0142omicka chrzcielnica powr\u00f3ci\u0142a.<\/i><\/b><\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Prace konserwatorskie przy chrzcielnicy powoli dobieg\u0142y ko\u0144ca. C\u00f3\u017c mo\u017cna opowiada\u0107? Mo\u017cna ogl\u0105da\u0107. Niezwyk\u0142ym na pewno jest fakt, \u017ce gdyby nie sprzyjaj\u0105ce okoliczno\u015bci i zaanga\u017cowanie os\u00f3b podejmuj\u0105cych decyzj\u0119 o jej przywr\u00f3ceniu, chrzcielnica mog\u0142aby ju\u017c nigdy nie zaistnie\u0107.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">Prace konserwatorskie w tym wypadku to \u017cmudna impregnacja wzmacniaj\u0105ca drewno, czyszczenie i sk\u0142adanie po\u0142amanych, przepalonych fragment\u00f3w, niczym puzzli. (o stanie zachowania i koniecznych zabiegach pisa\u0142am wcze\u015bniej, w numerze czerwcowym)\u00a0<\/span><span class=\"s1\">Uda\u0142o si\u0119 odnale\u017a\u0107 podpis tw\u00f3rc\u00f3w osiemnastowiecznej nadbudowy chrzcielnicy oraz dat\u0119 rozleg\u0142ego remontu, polegaj\u0105cego g\u0142\u00f3wnie na wykonaniu nowych z\u0142oce\u0144 (widoczne na za\u0142\u0105czonych fotografiach).\u00a0<\/span><span class=\"s1\">Po\u015br\u00f3d wielu mniejszych i wi\u0119kszych niespodzianek, na kt\u00f3re niemal zawsze mo\u017cna natrafi\u0107 podczas prac konserwatorskich, mieli\u015bmy tak\u017ce i te bardzo niezwyk\u0142e. <\/span><span class=\"s1\">Przed zamontowaniem drewnianej nadbudowy chrzcielnicy przebadany zosta\u0142 fragment \u015bciany, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 zas\u0142oni\u0119ty. Ukaza\u0142y si\u0119 warstwy malarskie pochodz\u0105ce z r\u00f3\u017cnych okres\u00f3w historycznych.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">Pierwsza warstwa jest \u015bredniowieczna. Dominuj\u0105 w niej szaro\u015bci podkre\u015blone czerni\u0105 oraz intensywnie czerwone okr\u0119gi. Malowid\u0142o wykonane technik\u0105 all fresco (na mokrej zaprawie), na pierwszej warstwie tynk\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w ko\u015bciele, czyli z drugiej po\u0142owy czternastego wieku. Malowid\u0142o ma charakter ornamentalny i mog\u0142o by\u0107 fragmentem powtarzaj\u0105cego si\u0119 wzoru, jedynie tu\u017c nad wn\u0119k\u0105 widoczny jest czarny pas dodatkowo wyci\u015bni\u0119ty w grubo\u015bci zaprawy, tworz\u0105cy rodzaj tympanonu (tr\u00f3jk\u0105tnego daszka). Mo\u017ce to \u015bwiadczy\u0107, i\u017c od zawsze by\u0142o to szczeg\u00f3lne miejsce, by\u0107 mo\u017ce zawsze mie\u015bci\u0142o chrzcielnic\u0119. Nast\u0119pne przekszta\u0142cenie nast\u0105pi\u0142o w renesansie. Centraln\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015bciany wype\u0142nia\u0142 prawdopodobnie obraz (wida\u0107 nie pomalowany fragment) pozosta\u0142a by\u0142a intensywnie \u017c\u00f3\u0142ta (farby klejowe), a na obrze\u017cach ozdobiona poka\u017anym, \u0142adnie modelowanym ornamentem ro\u015blinnym. Trzecie nawarstwienie jest dla nas najbardziej interesuj\u0105ce. Powsta\u0142o ono na prze\u0142omie szesnastego i siedemnastego wieku i mo\u017ce sugerowa\u0107 osadzenie tutaj kamiennej chrzcielnicy, autorstwa Santi Guciego. Malowid\u0142o jest typowe dla tego okresu. Wykonano go na bardzo grubej, nier\u00f3wnej warstwie pobia\u0142y wapiennej. W dolnej cz\u0119\u015bci tworzy czarny, \u201eokuciowy\u201d ornament podkre\u015blaj\u0105cy zwie\u0144czenie i obramienie wn\u0119ki. Centralnie powy\u017cej wyst\u0119puje malowid\u0142o emblematyczne otoczone wie\u0144cem laurowym z czerwonymi wst\u0105\u017ckami. Niestety, w 1793 roku wykuto w \u015bcianie bruzd\u0119, aby pomie\u015bci\u0107 mechanizm d\u017awigaj\u0105cy wieko chrzcielnicy. Uszkodzenia malowid\u0142a s\u0105 tak du\u017ce, \u017ce obecnie nie mamy szans odczytania jego tre\u015bci. Jednak istnienie tego malowid\u0142a mo\u017ce sugerowa\u0107 pierwotne umieszczenie chrzcielnicy w tym miejscu, a nie jak powszechnie uwa\u017cano, w kaplicy Branickich. Autor jest ten sam, niemniej musimy pami\u0119ta\u0107, i\u017c Braniccy byli fundatorami wielu element\u00f3w w ca\u0142ym ko\u015bciele, a nie tylko w kaplicy.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">Drugim wa\u017cnym odkryciem by\u0142o ods\u0142oni\u0119cie oryginalnych, dobrze zachowanych polichromii kamiennej chrzcielnicy. Z literatury wiemy, \u017ce kamienne elementy wykonane z wapienia, pochodz\u0105ce z warsztatu Santi Guciego by\u0142y polichromowane, czyli pokrywane kolorowymi farbami, g\u0142\u00f3wnie w celu imitowania gatunk\u00f3w bardziej szlachetnych, np. marmur\u00f3w. P\u00f3\u017aniej polichromie te by\u0142y powszechnie usuwane w dziewi\u0119tnastym wieku i pocz\u0105tkach dwudziestego, gdy\u017c interpretowano je jako wt\u00f3rne. Tak te\u017c zdarzy\u0142o si\u0119 w kaplicy Branickich, na Wawelu i wielu innych miejscach. W wypadku chrzcielnicy malowid\u0142a te przetrwa\u0142y pod grubymi warstwami farb pochodz\u0105cych z p\u00f3\u017aniejszych okres\u00f3w, a dzi\u015b mo\u017cemy je ogl\u0105da\u0107.\u00a0<\/span><span class=\"s1\">Chrzcielnica dzi\u015b wygl\u0105da tak jak chcieli jej tw\u00f3rcy. Kamienna cz\u0119\u015b\u0107 ma ods\u0142oni\u0119te i uzupe\u0142nione warstwy oryginalne z XVI wieku. Natomiast osiemnastowieczna nadbudowa ma zachowane i cz\u0119\u015bciowo zrekonstruowane nawarstwienia pierwotne z jednym wyj\u0105tkiem z\u0142oce\u0144, kt\u00f3re niemal nie zachowa\u0142y si\u0119 oryginalne, tylko z pocz\u0105tku dwudziestego wieku. Pomimo tak du\u017cych uszkodze\u0144 spowodowanych po\u017carem, uda\u0142o si\u0119 odzyska\u0107 tak wiele orygina\u0142u, \u017ce mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o oryginalno\u015bci obiektu, a nie o jego kopii, co niew\u0105tpliwie jest sukcesem.<\/span><\/p>\n<p class=\"p4\"><span class=\"s1\"><\/span><\/p>\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_image src=&#8221;http:\/\/elzbietagrabos.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/039-2.jpg&#8221; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_video src=&#8221;http:\/\/elzbietagrabos.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Niepolomice-dzwonnica-przebieg-prac-HD-720p.m4v&#8221; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_video][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;]<\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s2\"><i>List do przysz\u0142ych pokole\u0144 z 1836 roku <\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><b>Skarby zrzucone przez wiatr. Opowie\u015b\u0107 o tym jak wa\u017cna jest czujno\u015b\u0107, nawet w czasie sprz\u0105tania.<\/b><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Zaskakuj\u0105ce odkrycia bywaj\u0105 codzienno\u015bci\u0105 w wielowiekowych obiektach. Cz\u0119sto, prowadz\u0105c badania lub prace konserwatorskie, programowo ich poszukujemy. Bywaj\u0105 te\u017c odkrycia niespodziewane, wykonane nie ludzk\u0105 r\u0119k\u0105. Do takiej sytuacji dosz\u0142o w 2007 roku w Niepo\u0142omicach, na terenie przylegaj\u0105cym do ko\u015bcio\u0142a p.w. Dziesi\u0119ciu Tysi\u0119cy M\u0119czennik\u00f3w, gdzie niszcz\u0105cy wiatr w nocy 18\/19 stycznia dokona\u0142 niespodziewanego odkrycia.<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Poranny telefon ksi\u0119dza proboszcza, po nocnej wichurze informowa\u0142, \u017ce mamy problem. Uszkodzona jest dzwonnica i ca\u0142e szcz\u0119\u015bcie, \u017ce nast\u0105pi\u0142o to w nocy, gdy plac ko\u015bcielny jest zamkni\u0119ty dla przechodni\u00f3w. Zd\u0105\u017cy\u0142am jedynie krzykn\u0105\u0107 do s\u0142uchawki, \u201etylko nie sprz\u0105tajcie\u201d. Niestety, pan ko\u015bcielny by\u0142 szybszy. Ale rozwa\u017cnie, to co posprz\u0105ta\u0142 zabezpieczy\u0142 w budynkach gospodarczych. Pracujemy razem od wielu lat i odpowiednie procedury, zapewne spowodowa\u0142y, \u017ce nikt niczego nie wzi\u0105\u0142 sobie na pami\u0105tk\u0119.<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Ju\u017c z daleka widok by\u0142 op\u0142akany, brakowa\u0142o krzy\u017ca i kuli, starcza\u0142y tylko fragmenty blachy.<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Krzy\u017c, upadaj\u0105c ze znacznej wysoko\u015bci, zosta\u0142 mocno pogi\u0119ty, kula sp\u0142aszczona, p\u0119kni\u0119ta z rozsypan\u0105 zawarto\u015bci\u0105. <\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Kule wie\u0144cz\u0105ce wie\u017ce ko\u015bcio\u0142\u00f3w s\u0105 zwyczajowo miejscem zwanym \u201ekapsu\u0142\u0105 czasu\u201d, lecz zazwyczaj, w innych przypadkach, ju\u017c kto\u015b do nich zagl\u0105da\u0142, co\u015b zabra\u0142, co\u015b uzupe\u0142ni\u0142. Rzadko mamy do czynienia, \u017ce zawieraj\u0105 one pierwotne materia\u0142y z czasu budowy. <\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s2\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Niepo\u0142omicka dzwonnica jest samodzielnie stoj\u0105c\u0105 przy murze ko\u015bcio\u0142a wie\u017c\u0105, zbudowan\u0105 jest na planie kwadratu. Posiada prost\u0105 form\u0119 i trzy wysokie kondygnacje. Elewacje s\u0105 tynkowane z minimaln\u0105 dekoracj\u0105 architektoniczn\u0105. Nakryta zosta\u0142a kopu\u0142\u0105 o formie zbli\u017conej do barokowej \u201ecebuli\u201d, zwie\u0144czon\u0105 arkadow\u0105 latarni\u0105 z dzwonem. Dzi\u015b kryta jest blach\u0105 ocynkowan\u0105, malowan\u0105 farb\u0105 olejn\u0105, na archiwalnych fotografiach widoczny jest drewniany gont. Budowa zwie\u0144czenia wie\u017cy ma specyficzn\u0105 konstrukcj\u0119. Od stropu latarni, ku g\u00f3rze wysuni\u0119ty jest kraw\u0119dziak, zwany \u201ekr\u00f3lem\u201d. W tym wypadku jest on niezwykle wysoki, zako\u0144czony kul\u0105 i metalowym krzy\u017cem. <\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Kula wykonana jest z grubej blachy miedzianej, z profilowan\u0105 listw\u0105 po\u015brodku. Niegdy\u015b by\u0142a ca\u0142kowicie z\u0142ocona. Do dzi\u015b zachowa\u0142y si\u0119 jedynie tego nieliczne \u015blady. Sam Krzy\u017c jest stalowy, a\u017curowy, zbudowany z gi\u0119tych p\u0142askownik\u00f3w, uzupe\u0142niony wewn\u0105trz promienist\u0105 glori\u0105. W prze\u015bwicie wyst\u0119puje napis \u201eIHS\u201d oraz data \u201e 183..\u201d, litery wykonane s\u0105 z blachy miedzianej, zapewne by\u0142y z\u0142ocone, a krzy\u017c malowany na czarno.<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Wiele przej\u015b\u0107, pomi\u0119dzy formami dekoracji i u\u017cytych r\u00f3\u017cnorodnych materia\u0142\u00f3w, powoduje i\u017c miejsca te s\u0105 szczeg\u00f3lnie nara\u017cone na uszkodzenia. Warunki klimatyczne, a szczeg\u00f3lnie drgania spowodowane naporem wiatru pot\u0119guj\u0105 post\u0119p degradacji materia\u0142\u00f3w. Drobne p\u0119kni\u0119cia poszycia powoduj\u0105 niedostrzegalne wlewanie si\u0119 wody do \u015brodka, szczeg\u00f3lnie na \u00f3w drewniany \u201ekr\u00f3l\u201d, kt\u00f3ry stopniowo ulega biologicznej degradacji.<\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Konstrukcja zwie\u0144czenia os\u0142oni\u0119ta jest szczelnie blach\u0105 i ewentualne zmiany wewn\u0105trz nie s\u0105 \u0142atwo widoczne. St\u0105d os\u0142abienie wewn\u0119trznej konstrukcji by\u0142o dla nas zaskoczeniem. Krzy\u017c nie mia\u0142, \u017cadnych odchyle\u0144 od pionu. A\u017c os\u0142abiony (przegni\u0142y \u201ekr\u00f3l\u201d) p\u0119k\u0142 od naporem wiatru, powoduj\u0105c upadek krzy\u017ca i kuli.<\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s2\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Prace konserwatorsko- naprawcze wykonano w oparciu o program konserwatorski i uzyskane pozwolenie od Ma\u0142opolskiego Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w. Przywr\u00f3cono na swoje oryginalne miejsce krzy\u017c zachowuj\u0105c maksymaln\u0105 jego substancj\u0119 zabytkow\u0105. Miejsce jego mocowania, tzn. kopu\u0142\u0119 latarni i \u201ekr\u00f3l\u201d odtworzono na podstawie zachowanych element\u00f3w i pokryto miedzian\u0105 blach\u0105. Odpowiednie \u0142\u0105czenia blach, dodane zak\u0142adki i okapniki maj\u0105 zapobiec powstawaniu ewentualnych nieszczelno\u015bci.<\/span><\/p>\n<p class=\"p4\"><span class=\"s2\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Zawarto\u015b\u0107 kuli zosta\u0142a uporz\u0105dkowana i udokumentowana. Orygina\u0142y zosta\u0142y zdeponowane w Muzeum i stanowi\u0105 niezwykle precyzyjne \u015bwiadectwo czas\u00f3w minionych. Czas\u00f3w burzliwych i niepewnych. Spisane r\u0119k\u0105 niezwyk\u0142ego cz\u0142owieka, zaopatrzone refleksj\u0105 nad ponur\u0105 kolej\u0105 los\u00f3w i nadziej\u0105, kt\u00f3ra i teraz nie powinna zawodzi\u0107.<\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s2\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"> W kuli umie\u015bcili\u015bmy kopie znalezionych dokument\u00f3w oraz nasz list do przysz\u0142ych pokole\u0144 zawieraj\u0105cy \u015bwiadectwo naszych czas\u00f3w i naszej ma\u0142ej, gminnej ojczyzny. Po latach ksi\u0105dz przyzna\u0142 w swoich pami\u0119tnikach, \u017ce napisanie go by\u0142o najwi\u0119kszym wyzwaniem z jakim spotka\u0142 si\u0119 dot\u0105d b\u0119d\u0105c wiele lat proboszczem w tej parafii.<\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s2\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Oto zestaw odnalezionych dokument\u00f3w.<\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s2\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Wewn\u0105trz kuli znajdowa\u0142o si\u0119 szklane naczynie, kt\u00f3re w czasie upadku rozbi\u0142o si\u0119 wysypuj\u0105c zawarto\u015b\u0107: list opisuj\u0105cy histori\u0119 budowy wie\u017cy, monety i banknoty pochodz\u0105ce z tego okresu oraz \u201eSchematimus\u201d:<\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s2\"><\/span><\/p>\n<ul>\n<li class=\"li3\"><span class=\"s3\"><\/span><span class=\"s2\">List \u201e Dla przysz\u0142ej pami\u0105tki\u201d<\/span><\/li>\n<li class=\"li3\"><span class=\"s3\"><\/span><span class=\"s2\">siedem monet: miedziane trzy grosze polskie z 1820 roku; dziesi\u0119\u0107 groszy i miedziane trzy grosze Kr\u00f3lestwa Polskiego z 1831 roku, dziesi\u0119\u0107 groszy Wolnego Miasta Krak\u00f3w z 1835 roku, oraz trzy austriackie, miedziak \u201eein kreuzer\u201d z 1816 roku, z podobizn\u0105 cesarza Franciszka I z 1831 roku o nominale trzy i z roku 1835 o nominale dwadzie\u015bcia.<\/span><\/li>\n<li class=\"li3\"><span class=\"s3\"><\/span><span class=\"s2\">Banknoty o nomina\u0142ach: 10, 5, 2 i 1 ry\u0144skich z roku 1800 i 1806. Opatrzone znakami wodnymi i wyt\u0142aczanymi oraz napisami w j\u0119zykach: niemieckim, w\u0119gierskim, czeskim, polskim i w\u0142oskim.<\/span><\/li>\n<li class=\"li3\"><span class=\"s3\"><\/span><span class=\"s2\">\u201eSchematimus. Universi Venerabilis Cleri Dioeceos Tarnoviensis<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>z 1834 roku\u201d\u2013 spis parafii \u00f3wczesnej diecezji tarnowskiej. Niewielka ksi\u0105\u017ceczka wype\u0142niona drukiem na papierze czerpanym, pozbawiona oprawy i przyci\u0119ta w wielu miejscach, szczeg\u00f3lnie u do\u0142u (prawdopodobnie by\u0142y problemy z umieszczeniem jej w szklanym naczyniu). Zanieczyszczenia papieru sugeruj\u0105 istnienie nieszczelno\u015bci zamkni\u0119cia naczynia.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"p5\"><span class=\"s2\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s2\"><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0\u00a0 \u00a0 <\/span>Na stronie 49 wyst\u0119puje adnotacja dotycz\u0105ca Niepo\u0142omic.<\/span><\/p>\n<p class=\"p7\"><span class=\"s2\">12) <i>NIEPO\u0141OMICE, Esia par. fund. Ant.<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s2\"><i><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Patr. Augma Majest. Cath 6852 Ac. 2. Jud 145<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s2\"><i><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Paroch. Stanisl. Kostka de S\u0142upski, Decanus et Canonic. Titul. Przemysl. Nat. <\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s2\"><i><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>1772, ord. 1823.<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s2\"><i><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Coop. Stanislaus Kobyli\u0144ski, nat. 1799. ord. 1823<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s2\"><i><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Offic. Post. Bochniae<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p6\"><span class=\"s2\"><i><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Hic existit Schola triy.<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p7\"><span class=\"s2\"><i> <\/i>oraz na stronach 46 i 54 wyst\u0119puj\u0105ce adnotacje dotycz\u0105ce samego proboszcza<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 \u00a0<\/span><\/span><\/p>\n<p class=\"p7\"><span class=\"s2\"> m\u00f3wi\u0105ce min. \u017ce by\u0142 on dziekanem dekanatu wielickiego i \u201ePraepositus ct<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Confessarius ordinarius, Conventus Monialium Ordin. S. Benedicti in Stani\u0105tki\u201d (kapelanem Panien Benedyktynek w Stani\u0105tkach).<\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s2\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\">Ze wzgl\u0119du na niezwyk\u0142\u0105 warto\u015b\u0107 historyczn\u0105 listu i przes\u0142anie, kt\u00f3re do nas skierowali budowniczowie, poni\u017cej zamieszczam ca\u0142\u0105 jego tre\u015b\u0107.<\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s2\"><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><i>\u201eDla przysz\u0142ej pami\u0105tki\u201d<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><i>Wie\u017ca ta wystawiona kosztem W<\/i><\/span><span class=\"s4\"><i><sup>go<\/sup><\/i><\/span><span class=\"s2\"><i>Kaspra Gniewi\u0144skiego, jak napis na tablicy nad drzwiami opiewa, lecz , \u017ce to co zostawi\u0142 nigdy by nie wystarczy\u0142o, co mog\u0142em z moich dochod\u00f3w oszcz\u0119dzi\u0107 \u0142o\u017cy\u0142em na to aby t\u0119 pami\u0105tk\u0119 dla ozdoby domu Bo\u017cego zostawi\u0107, a lubo ca\u0142ej expoziy \u015bci\u015ble nie pisa\u0142em, lecz pewnie 3 000. Z\u0142otych Ry\u0144skich srebrnych to jest 3.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>takie Cwancygiery jak jeden w\u0142o\u017cony na 1. ry\u0144ski rachuj\u0105c, kosztowa\u0142a. Dla przysz\u0142ej wiadomo\u015bci wk\u0142ada si\u0119 kursuj\u0105ce na \u00f3wczas pieni\u0105dze tj. Cwancygier 20 Grajcar\u00f3w znacz\u0105cy, 3Grajcary, y grajcar. Gdy t\u0119 wie\u017c\u0119 stawiano korzec \u017cyta p\u0142acono po 2. ry\u0144skie tj.6.cwancygier\u00f3w zatem robotnikom t. jest cie\u015blom y mularzom p\u0142aci\u0142o si\u0119 dziennie po 20 y 30 Grajca pomocnikom po 10.-<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><i>Zacz\u0119to j\u0105 stawia\u0107 R<\/i><\/span><span class=\"s4\"><i><sup>u<\/sup><\/i><\/span><span class=\"s2\"><i> 1831. Dla r\u00f3\u017cnych przeszk\u00f3d w cz\u0119\u015bci z braku pieni\u0119dzy a\u017c w 1836 sko\u0144czona a Krzy\u017c 17 Czerwca t. r. za\u0142o\u017cono. \u2013 W R<\/i><\/span><span class=\"s4\"><i><sup>u<\/sup><\/i><\/span><span class=\"s2\"><i> 1831<\/i><\/span><span class=\"s4\"><i><sup>u<\/sup><\/i><\/span><span class=\"s2\"><i> panowa\u0142a straszna choroba Cholera zwana, na kt\u00f3r\u0105 wiele ludzi w tym Kraju wymar\u0142o, lecz w tutejszej Parafii, mo\u017ce tylko 20 lecz \u017co\u0142nierzy dla kt\u00f3rych w ca\u0142em Zamku tutejszem szpital zrobiono w tem y 1832 przesz\u0142o 300 umar\u0142o. Okropno by\u0142o na mszie, kt\u00f3rych wiele ja sam dysponowa\u0142em na \u015bmier\u0107, przy pomocy przecie\u017c P. Boga to wszystko prze\u017cy\u0142em nawet nie chorowa\u0142em. W tym R<\/i><\/span><span class=\"s4\"><i><sup>u <\/sup><\/i><\/span><span class=\"s2\"><i>1831 by\u0142 tak\u017ce wielki nieurodzaj brakowa\u0142o zbo\u017ca y ziemniak\u00f3w tak\u017ce korzec \u017cyta poz\u0142otych 7 srebrem p\u0142acono. Z okazji Wojny Francuzkie, kt\u00f3r\u0105 zmar\u0142y Cesarz d\u0142ugo prowadzi\u0142 narobiono papierowych pieni\u0119dzy kt\u00f3re Bankoe&#8230;&#8230;<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>nazwano, tych \u017ce bardzo wiele narobiono lubo wpocz\u0105tku sz\u0142y r\u00f3wno ze srebrem lecz ich w R<\/i><\/span><span class=\"s4\"><i><sup>u <\/sup><\/i><\/span><span class=\"s2\"><i>1811 zredukowano na pi\u0105t\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 tak \u017ce ry\u0144. 5 tylko jeden znaczy\u0142o, a potem y tosz ry\u0144ski na 24. Graycar\u00f3w w srebrze, zredukowano. Tym sposobem wielka by\u0142a strata na maj\u0105tku a Cesarz uwolni\u0142 si\u0119 od p\u0142acenia bo wydawszy papierowe pieni\u0105dze niby r\u00f3wne z srebrem za 100 tylko 8 p\u0142aci\u0142 \u2013 kto zapomnia\u0142 w czasie wyznaczonym zamieni\u0107 te papierki na srebro, nic nie warta\u0142y, tak si\u0119 sta\u0142o jednemu ch\u0142opkowi tutejszemu kt\u00f3ren schowawszy te w dach s\u0142omiany w czasie wojny 1809 znale\u017a\u0107 ich nie m\u00f3g\u0142 potem umar\u0142 acz syn jego przyni\u00f3s\u0142 mi<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>te kt\u00f3re \u017ce<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>inszy koniec nie mia\u0142y dla przysz\u0142ej pami\u0105tki w\u0142o\u017cone. K\u0142ad\u0105 si\u0119 tak\u017ce y s\u0105siedzkiego Kraju pieni\u0105dze. Gdy ojczyzn\u0119 nasz\u0105 zawistni s\u0105siedzcy Monarchowie mi\u0119dzy siebie podzielili, na mocy Kongresu Wiede\u0144skiego Alexander Cesarz Rosyjski wskrzesi\u0142 niby to dawne Kr\u00f3lestwo Polskie w R <\/i><\/span><span class=\"s4\"><i><sup>u <\/sup><\/i><\/span><span class=\"s2\"><i>1816 a Krak\u00f3w wolnym Miastem z okr\u0119giem a\u017c pod Niepo\u0142omice zaci\u0105gaj\u0105cem og\u0142oszono Rzecz\u0119pospolit\u0105 nazwano y Rz\u0105d tej\u017ce z 12 Senator\u00f3w y 1. Prezesa nadano. Rzeczy te trwa\u0142y a\u017c do \u015bmierci Alexsandra. Po jego \u015bmierci obj\u0105\u0142 rz\u0105dy Miko\u0142ay, absolut i tyran obchodzi\u0142 si\u0119 z Polakami po moskiewsku, podnie\u015bli wi\u0119c 30 Listop. 1830 Rewolucyj\u0105, Rz\u0105d Tymczasowy og\u0142oszono detronizuj\u0105c Miko\u0142aia y pieni\u0105dze pod imieniem Kr\u00f3lestwa bito ich si\u0119 na pami\u0105tk\u0119 wk\u0142adaj\u0105 tj. rachuj\u0105c na dawny spos\u00f3b na z\u0142ote polskie ieden, 30 groszy miedzianych, a 4. z\u0142ote na ry\u0144ski niemiecki.-<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><i>Owa Rewolucya sz\u0142a z pocz\u0105tku pomy\u015blnie, Wojsko polskie kt\u00f3rego do 40000.si\u0119cy by\u0142o, pod Naczelnikiem Ch\u0142opickim bito dobrze Moskal\u00f3w, \u015bwietne zwyci\u0119stwo pod Grochowem odniesione zach\u0119ci\u0142o Polak\u00f3w, powstanie rozszerzy\u0142o si\u0119 na Litw\u0119 y Wo\u0142y\u0144, lecz przewaga Moskal\u00f3w kt\u00f3rzy pod Dybiczem, a potem, gdy ten na Choler\u0119 umar\u0142 pod Paszkiewiczem ca\u0142\u0105 Polsk\u0119 prawie wojskiem zalali Ch\u0142opicki usun\u0105\u0142 si\u0119 od rz\u0105du y Komendy. Poczem obj\u0105\u0142 Skrzynecki, lecz przemoc i przekupstwa zniszczy\u0142y to wszystko dn. 8 Wrze\u015bnia 1831. weszli moskale od Warszawy. Wojskowi pozostali, y wiele Pan\u00f3w kt\u00f3rzy do rewolucji nale\u017celi rozeszli si\u0119 po ca\u0142em prawie \u015bwiecie li Francyi Anglii y Ameryki, pozostali pod jarzmo moskiewskie powr\u00f3cili. Cz\u0119\u015b\u0107 wojska zreyterowa\u0142a si\u0119 do Niepo\u0142omic, Krakowa y Podg\u00f3rza lecz tylko st\u0105d do Berna y w r\u00f3\u017cne strony rozes\u0142ano gdy\u017c Rz\u0105d nowy sprzyja\u0142 moskalom.-<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><i>Dobra te, gdy si\u0119 to dzia\u0142o s\u0105 s\u0105 teraz do skarbu publicznego nale\u017c\u0105ce Komoralne zwane. Officyalist\u00f3w bardzo wiele a wszyscy prawie niemcy Najwy\u017cszy Rz\u0105dca Prefekt po Niemiecku Wru&#8230;.. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Ignacy Wolfram, Kasper A&#8230;&#8230; <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>y wielu mo\u017cnych \u017be ci du\u017co cesarza kosztuj\u0105 y ma\u0142o mu oddaj\u0105 i straty z tej przyczyny jak niej wiele d\u00f3br skarbowych y funduszy Religii sprzedano prywatnym wkr\u00f3tce i Niepo\u0142omice sprzedadz\u0105.<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><i>Dla pami\u0119ci to si\u0119 dodaie \u017ce rzemie\u015blnicy oko\u0142o tej wie\u017cy robi\u0105cy byli wszyscy Parafianie y ludzie przecie\u017c pierwszy raz tak\u0105 robot\u0119 robi\u0105cy. Mularz Wojciech Brzostowicz, Cie\u015ble Kasper Kora y Marcin Koch, kt\u00f3rymi ja kierowa\u0142em.-<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><i>Day Bo\u017ce aby ta budowla trwa\u0142a jak najd\u0142u\u017cej, gdy to jak wszystkie stworzone rzeczy zniszczy si\u0119, na teraz \u017cyj\u0105cych pewnie \u017cadnego nie b\u0119dzie, czytaj\u0105cy to niech za nas<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>powiedz\u0105. Wieczny odpoczynek racz tym da\u0107 Panie, kt\u00f3rzy y dla potomno\u015bci to czynili \u2013<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p2\"><span class=\"s2\"><i><\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><i>Pisano Dn. 17 Wrze\u015bnia 1836 <\/i><\/span><span class=\"s4\"><i><sup>o<\/sup><\/i><\/span><span class=\"s2\"><i> &#8211; R<\/i><\/span><span class=\"s4\"><i><sup>u<\/sup><\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><i>K. Stanis\u0142aw S\u0142upski<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p3\"><span class=\"s2\"><i>Pleban jak w Schematyzmie<\/i><\/span><\/p>\n<p class=\"p2\">\n<p>[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_code _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;]<iframe width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/DUWrkIP-QJc\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>[\/et_pb_code][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_code _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;]<iframe width=\"560\" height=\"315\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/WKkiz-phBx8\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>[\/et_pb_code][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;4_4&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_image src=&#8221;http:\/\/elzbietagrabos.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/0.1.kos\u0301cio\u0301l-p.w.-Dziesie\u0328ciu-Tysie\u0328cy-Me\u0328czenniko\u0301w-w-Niepolomicachjpg-scaled.jpg&#8221; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;] NIEPO\u0141OMICE ko\u015bci\u00f3\u0142 p.w. Dziesi\u0119ciu Tysi\u0119cy M\u0119czennik\u00f3w z G\u00f3ry Ararat.Fundacja Kazimierza Wielkiego. Budowa w latach 1350-58. Z p\u00f3\u017aniejszymi uzupe\u0142nieniami fundacji Branickich, Lubomirskich &#8230;.. (XVI, XVII, XVIII w&#8230;&#8230; Prace konserwatorskie:2003-2007r. Kaplica Branickich. Konserwacja malowide\u0142 \u015bciennych oraz nowa aran\u017cacja w [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":""},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v15.8 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ko\u015bci\u00f3\u0142 Niepo\u0142omice - El\u017cbieta Grabo\u015b &amp; Apolonia<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/?page_id=253\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ko\u015bci\u00f3\u0142 Niepo\u0142omice - El\u017cbieta Grabo\u015b &amp; Apolonia\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[et_pb_section fb_built=&#8221;1&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_row column_structure=&#8221;1_2,1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_image src=&#8221;http:\/\/elzbietagrabos.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/0.1.kos\u0301cio\u0301l-p.w.-Dziesie\u0328ciu-Tysie\u0328cy-Me\u0328czenniko\u0301w-w-Niepolomicachjpg-scaled.jpg&#8221; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][\/et_pb_image][\/et_pb_column][et_pb_column type=&#8221;1_2&#8243; _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;][et_pb_text _builder_version=&#8221;4.9.0&#8243; _module_preset=&#8221;default&#8221;] NIEPO\u0141OMICE ko\u015bci\u00f3\u0142 p.w. Dziesi\u0119ciu Tysi\u0119cy M\u0119czennik\u00f3w z G\u00f3ry Ararat.Fundacja Kazimierza Wielkiego. Budowa w latach 1350-58. Z p\u00f3\u017aniejszymi uzupe\u0142nieniami fundacji Branickich, Lubomirskich &#8230;.. (XVI, XVII, XVIII w&#8230;&#8230; Prace konserwatorskie:2003-2007r. Kaplica Branickich. Konserwacja malowide\u0142 \u015bciennych oraz nowa aran\u017cacja w [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/?page_id=253\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"El\u017cbieta Grabo\u015b &amp; Apolonia\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2022-12-31T11:22:26+00:00\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":[\"Person\",\"Organization\"],\"@id\":\"https:\/\/elzbietagrabos.pl\/#\/schema\/person\/2815e6febafcfaf0d9800fa6ddba20cd\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"@id\":\"https:\/\/elzbietagrabos.pl\/#personlogo\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"url\":\"http:\/\/1.gravatar.com\/avatar\/496e61331ff0b43909427543e093c0c9?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"logo\":{\"@id\":\"https:\/\/elzbietagrabos.pl\/#personlogo\"}},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/elzbietagrabos.pl\/#website\",\"url\":\"https:\/\/elzbietagrabos.pl\/\",\"name\":\"El\\u017cbieta Grabo\\u015b &amp; Apolonia\",\"description\":\"Artysta Plastyk Konserwator Dzie\\u0142 Sztuki\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/elzbietagrabos.pl\/#\/schema\/person\/2815e6febafcfaf0d9800fa6ddba20cd\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":\"https:\/\/elzbietagrabos.pl\/?s={search_term_string}\",\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/?page_id=253#webpage\",\"url\":\"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/?page_id=253\",\"name\":\"Ko\\u015bci\\u00f3\\u0142 Niepo\\u0142omice - El\\u017cbieta Grabo\\u015b &amp; Apolonia\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/elzbietagrabos.pl\/#website\"},\"datePublished\":\"2021-02-14T21:52:46+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-31T11:22:26+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/?page_id=253#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/?page_id=253\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/?page_id=253#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/elzbietagrabos.pl\/\",\"url\":\"https:\/\/elzbietagrabos.pl\/\",\"name\":\"Strona g\\u0142\\u00f3wna\"}},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"item\":{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/?page_id=253\",\"url\":\"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/?page_id=253\",\"name\":\"Ko\\u015bci\\u00f3\\u0142 Niepo\\u0142omice\"}}]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/253"}],"collection":[{"href":"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=253"}],"version-history":[{"count":35,"href":"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/253\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1002,"href":"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/253\/revisions\/1002"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/elzbietagrabos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}